ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อวิเคราะห์องค์ประกอบ ความเป็นนักอ่านที่ดีและเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่าง องค์ประกอบความเป็นนักอ่านที่ดีของนักเรียนที่มีความสามารถ ในการอ่านสูงและต่ำของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ในจังหวัดฉะเชิงเทรา กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา ปีที่ 1 จำนวน 924 คน โดยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือ ที่ใช้ได้แก่ แบบทดสอบวัดความสามารถในการอ่านอย่างเข้าใจ แบบทดสบอวัดความสามารถในการอ่านอย่างมีวิจารณญาณ และแบบสอบถามวัดคุณลักษณะความเป็นนักอ่านที่ดี เก็บรวบรวม ข้อมูลแล้วนำผลมาวิเคราะห์ โดยสะกัดองค์ประกอบด้วยวิธีเทคนิค แกนสำคัญและหมุนแกนแบบออโธกอนอล แบบแวริแมกซ์ ได้องค์ประกอบที่ชัดเจน 5 องค์ประกอบ มีความแปรปรวนสะสม เท่ากับ 57.6 คือ 1) การเก็บรวบรวมสาระความสำคัญจากการอ่าน 2) มีเจตคติที่ดีในการอ่าน 3) มีความกระตือรือร้นที่จะแสวงหา ความรู้จากการอ่าน 4) มีลักษณะท่าทารที่ถูกต้องในการอ่าน 5) มีวิจารณญาณในการอ่าน มีจำนวนตัวแปร ทั้งสิ้น 25 ตัวแปร และพบว่านักเรียนที่มีความสามารถในการอ่านสูงมีค่าเฉลี่ยในองค์ประกอบ ด้านการเก็บรวบรวมสาระสำคัญจากการอ่าน ด้านมีเจตคติที่ดีในการอ่าน ด้านมีความกระตือรือร้นที่จะหาความรู้จากการอ่าน และด้านวิจารณญาณ ในการอ่านสูงกว่านักเรียนที่มีความสามารถในการอ่านต่ำ ส่วนในค่าเฉลี่ย ในองค์ประกอบ 4 ด้านมีลักษณะท่าทางที่ถูกต้องในการอ่านนั้น นักเรียนที่มีความสามารถในการอ่านสูงมีไม่แตกต่างกันกับนักเรียน ที่มีความสามารถในการอ่านต่ำ