การศึกษานี้มุ่งวิเคราะห์ (1) ทัศนคติของพัฒนากรต่อนโยบายการจัดตั้งศูนย์สาธิตฯ และ (2) ปัจจัยที่คาดว่าน่าจะมีอิทธิพลต่อความสำเร็จในการจัดตั้งศูนย์สาธิตของพัฒนากร ได้แก่ 1) ความรู้ในนโยบายการจัดตั้งศูนย์สาธิตฯ2) ความเข้าใจในนโยบายการจัดตั้งศูนย์สาธิตฯ 3) การได้รับการสนับสนุนจากผู้บังคับบัญชา หน่วยในการวิเคราะห์คือพัฒนากรที่ปฏิบัติงานในพื้นที่เป้าหมาย คือ จังหวัดสุรินทร์ ร้อยเอ็ด ศรีสะเกษ ซึ่งถือว่าเป็นตัวแทนของพัฒนากรที่ปฏิบัติงานในเขตพื้นที่รับผิดชอบของ ศพช.เขตที่ 3 การรวบรวมข้อมูลใช้วิธีส่งแบบสอบถาม (mailedguestionnaires) ไปยังพัฒนากรกลุ่มเป้าหมาย (371 คน)และได้รับแบบสอบถามคืนมาประมาณร้อยละ 72.5 (271 คน)การวิเคราะห์ใช้ข้อมูลสถิติพรรณนา ได้แก่ ค่าร้อยละค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐานในการสรุปลักษณะทั่วไปของพัฒนากรที่ศึกษา และใช้สถิติอนุมาน ได้แก่การเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยสองกลุ่ม (t-test) เพื่อทดสอบสมมติฐาน และ Pearson's Product Moment Correlation (r)เพื่อวิเคราะห์ระดับและทิศทางของความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรอิสระและตัวแปรตาม จากการวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณา พบว่ากลุ่มพัฒนากรที่ศึกษาส่วนใหญ่ (79.2 เปอร์เซนต์)เป็นเพศชาย เกินครึ่ง (65.7 เปอร์เซนต์) มีอายุ 31-50ประมาณครึ่งหนึ่ง (53.3 เปอร์เซนต์) จบการศึกษาระดับปริญญาตรี ประมาณสามในสี่ (75.5 เปอร์เซนต์) สมรสอยู่ด้วยกัน เกือบทั้งหมด (97.8 เปอร์เซนต์) มีภูมิลำเนาอยู่ต่างจังหวัด มากกว่าครึ่งหนึ่ง (61.7 เปอร์เซนต์)รับราชการกรมพัฒนาชุมชนระหว่าง พ.ศ.2508-2520 มากกว่าครึ่งหนึ่ง (66.8 เปอร์เซนต์) รับราชการครั้งแรกด้วยตำแหน่งเจ้าพนักงานพัฒนาชุมชน 1 ประมาณครึ่งหนึ่ง (53.3เปอรเซ็นต์) ปัจจุบันดำรงตำแหน่งเจ้าพนักงานพัฒนาชุมชน 5ประมาณครึ่งหนึ่ง (52.6 เปอร์เซนต์) ต้องรับผิดชอบ 2 ตำบลเกือบครึ่งหนึ่ง (49.6 เปอร์เซนต์) มีกลุ่มออมทรัพย์ฯในตำบลที่รับผิดชอบ 1-2 กลุ่ม และเกือบหนึ่งในสาม(32.1 เปอร์เซนต์) มีกลุ่มออมทรัพย์ฯ ในตำบลที่รับผิดชอบ3-4 กลุ่ม มากกว่าครึ่งหนึ่ง (58.0 เปอร์เซนต์)ไม่มีศูนย์สาธิตฯ ในตำบลที่รับผิดชอบ ประมาณหนึ่งในสี่(28.8 เปอร์เซนต์) มีศูนย์สาธิตฯ ในตำบลที่รับผิดชอบ1 ศูนย์ มีจำนวนน้อยที่มีศูนย์สาธิตฯ ในตำบลที่รับผิดชอบ2 ศูนย์ (8.8 เปอร์เซนต์) และ 3 ศูนย์ขึ้นไป(4.4 เปอร์เซนต์) มากกว่าครึ่งหนึ่ง (67.2 เปอร์เซนต์)ไม่มียุ้งฉางในตำบลที่รับผิดชอบ ประมาณหนึ่งในห้า(19.7 เปอร์เซนต์) มียุ้งฉางในตำบลที่รับผิดชอบ ประมาณหนึ่งในสี่ (27.7 เปอร์เซนต์) ไม่มีธนาคารข้าวในตำบลที่รับผิดชอบ และประมาณหนึ่งในสี่ (27.0) มีธนาคารข้าวในตำบลที่รับผิดชอบ 1 แห่ง ประมาณครึ่งหนึ่ง(51.5 เปอร์เซนต์) ไม่มีศูนย์พัฒนาเด็กเล็กในตำบลที่รับผิดชอบ มากกว่าหนึ่งในสาม (36.9 เปอร์เซนต์) รับผิดชอบศูนย์พัฒนาเด็กเล็กในตำบล 1 ศูนย์ เกือบครึ่งหนึ่ง (47.1เปอร์เซนต์) รับผิดชอบศูนย์เยาวชนในตำบล 1 ศูนย์ ประมาณสามในสี่ (34.4 เปอร์เซนต์) รับผิดชอบศูนย์พัฒนาเด็กเล็กในตำบลที่รับผิดชอบศูนย์เยาวชนในตำบล 2 ศูนย์ มากกว่าครึ่งหนึ่ง (54.0 เปอร์เซนต์) รับผิดชอบกลุ่มอาชีพในตำบล1-2 กลุ่ม มีจำนวนน้อย (18.6 เปอร์เซนต์) ที่ไม่มีกลุ่มอาชีพในตำบลที่รับผิดชอบ จากการวิเคราะห์เปรียบเทียบทัศนคติต่อนโยบายการจัดตั้งศูนย์สาธิตฯ ของพัฒนากรที่มีการจัดตั้งศูนย์สาธิตฯ(ค่าเฉลี่ยของคะแนนทัศนคติ = 179.6 และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน = 29.9) กับพัฒนากรที่ไม่มีการจัดตั้งศูนย์สาธิตฯ(ค่าเฉลี่ยของคะแนนทัศนคติ = 179.5 และ ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน = 16.7) พบว่าไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 ส่วนใหญ่พัฒนากรทั้งสองกลุ่ม"เห็นด้วย" กับนโยบายการจัดตั้งศูนย์สาธิตการตลาดของกรมการพัฒนาชุมชน การทดสอบสมมติฐาน พบว่า ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความสำเร็จในการจัดตั้งศูนย์สาธิตฯ ได้แก่ การได้รับการสนับสนุนจากผู้บังคับบัญชา ความเข้าใจในนโยบายการจัดตั้งศูนย์สาธิตฯ ความรู้ในนโยบายการจัดตั้งศูนย์สาธิตฯ มีความสัมพันธ์กับความสำเร็จในการจัดตั้งศูนย์สาธิตฯ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยมีความสัมพันธ์เชิงปฏิฐานที่ระดับสูง (0.7790) ระดับปานกลางค่อนข้างสูง (0.6771)และระดับปานกลาง (0.4129) ตามลำดับ ข้อเสนอแนะ เพื่อช่วยให้พัฒนากรสามารถดำเนินการจัดตั้งศูนย์สาธิตฯ ได้ต่อเนื่องจากการจัดตั้งกลุ่มออมทรัพย์ฯผู้ศึกษาใคร่เสนอความเห็นดังต่อไปนี้ 1. ควรสร้างเสริมความรู้ความเข้าใจของพัฒนากรเกี่ยวกับวัตถุประสงค์ แนวทางการดำเนินงาน และปัจจัยสนับสนุนการดำเนินงานตามนโยบายการจัดตั้งศูนย์สาธิตฯ โดย 1.1 สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดและ/หรือศูนย์ช่วยเหลือทางวิชาการพัฒนาชุมชนเขต (ศพช.เขต) ควรจัดฝึกอบรมเกี่ยวกับนโยบายการจัดตั้งศูนย์สาธิตฯ และในการฝึกอบรมทุกครั้งควรมีการประเมินระดับความรู้ ความเข้าใจของพัฒนากรต่อนโยบายเพื่อช่วยให้ทราบข้อมูลที่จะเป็นประโยชน์ในการปรับปรุงการฝึกอบรมครั้งต่อ ๆ ไป 1.2 สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอและ/หรือสำนักงานพัฒนาชุมชนของจังหวัด และ/หรือ ศพช.เขต ควรจัดทัศนศึกษาให้พัฒนากรได้มีโอกาสดูการดำเนินงานทุกขั้นตอนของกลุ่มออมทรัพย์ฯ ที่มีศูนย์สาธิตฯ เพื่อช่วยให้พัฒนากรได้มีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับการดำเนินการจัดตั้งศูนย์สาธิตฯ เป็นกิจกรรมต่อเนื่องและประสบความสำเร็จได้ตามที่กรมการพัฒนาชุมชนกำหนด 1.3 ในระยะเริ่มแรกที่มีการจัดตั้งศูนย์สาธิตฯพัฒนากรอำเภอ นักวิชาการจังหวัด ควรเป็นที่ปรึกษาและติดตามการดำเนินงานของพัฒนากรอย่างใกล้ชิด 1.4 กรมการพัฒนาชุมชนควรจัดทำคู่มือเกี่ยวกับขั้นตอนการดำเนินงานจัดตั้งศูนย์สาธิตฯ โดยละเอียด แจกให้พัฒนากรที่ปฏิบัติงานในพื้นที่ทุกคน 2. ผู้บังคับบัญชาทุกระดับตั้งแต่พัฒนากรอำเภอนายอำเภอ พัฒนากรจังหวัดควรให้ความสำคัญ และให้การสนับสนุนการจัดตั้งศูนย์สาธิตฯ ของพัฒนากร เช่น ให้การสนับสนุนด้านวิชาการโดยจัดหาวิทยากรฝึกอบรมคณะกรรมการและสมาชิกกลุ่มออมทรัพย์ฯ ให้คำปรึกษา ตลอดจนเยี่ยมเยียนและติดตามผลการปฏิบัติงานของพัฒนากรในพื้นที่ 3. กรมการพัฒนาชุมชน ควรสนับสนุนการศึกษาเกี่ยวกับปัจจัยที่ส่งเสริมความรู้ ความเข้าใจของพัฒนากรเกี่ยวกับนโยบายการจัดตั้งศูนย์สาธิตฯ เพื่อช่วยให้ได้ทราบข้อมูลที่กรมฯ จะได้ใช้เป็นแนวทางในการกำหนดนโยบายเพื่อพัฒนาพัฒนากรให้มีความสามารถที่จะจัดตั้งศูนย์สาธิตฯ ได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป