ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อศึกษาเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียนและระดับการพัฒนาค่านิยมวิชาสังคมศึกษา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ที่เรียนด้วยการสอนโดยการทำค่านิยมให้กระจ่างและโดยวิธีสอนตามคู่มือ การสอนของหน่วยศึกษานิเทศก์ กรมสามัญศึกษา กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 จำนวน 90 คน แบ่งออกเป็นกลุ่มทดลอง 45 คน และกลุ่มควบคุม 45 คน กลุ่มทดลองได้รับการสอนโดยการทำค่านิยมให้กระจ่าง และกลุ่มควบคุมโดยวิธีการสอนตามคู่มือการสอนของหน่วยศึกษานิเทศก์ กรมสามัญศึกษาใช้เวลาในการทดลองกลุ่มละ 16 คาบ คาบละ 50 นาทีเท่ากัน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่แผนการสอนโดยการทำค่านิยมให้กระจ่างแผนการสอน ตามคู่มือการสอนของหน่วยศึกษานิเทศก์ กรมสามัญศึกษา แบบทดสอบ วัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาสังคมศึกษา แบบทดสอบวัดระดับการพัฒนาค่านิยม ปรากฏว่า ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาสังคมศึกษาของกลุ่มทดลอง และกลุ่มควบคุมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ระดับการพัฒนาค่านิยมของกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมแตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และพบว่านักเรียนกลุ่มทดลอง มีระดับการพัฒนาค่านิยมสูงขึ้น ขั้นที่หนึ่ง ลดลง 3.11 ขั้นที่สอง ลดลง 4.45 ขั้นที่สาม ลดลง 1011 ขั้นที่สี่ เพิ่มขึ้น 0.67 ขั้นที่ห้า ลดลง 3.11 และขั้นที่หก เพิ่มขึ้น 11.11