จากการติดเชื้อไวรัสเอชไอวีนอกจากจะกระตุ้นการเกิดกระบวนการแอพอพโตซิส ในเซลล์เม็ดเลือดขาวซึ่งเป็นกลไกในการทำลายเซลล์เม็ดเลือดขาวประเภททีเซลล์ โดยเฉพาะ อย่างยิ่งในซีดี 4 ทีเซลล์แล้ว ยังสามารถพบได้ในเซลล์เม็ดเลือดขาวประเภทอื่นๆ เช่น ซีดี 8 ทีเซลล์และบีเซลล์ แอพอพโตซิสเป็นกระบวนการตายของเซลล์รูปแบบหนึ่งและคาดว่า เป็นกลไกการตอบสนองเบื้องต้นเพื่อใช้ในการกำจัดเซลล์ที่มีการเปลี่ยนแปลงทางพยาธิสภาพ ภายหลังจากการติดเชื้อ บรรดานักวิจัยได้ให้ความสำคัญต่อการคิดค้นวิจัยและพัฒนาแนวทาง ที่เหมาะสมในการตรวจวัดเซลล์ดังกล่าว รวมทั้งประชากรย่อยอื่นๆ ของเซลล์หลากหลายวิธี เช่น การใช้กล้องจุลทรรศน์, เจล อิเล็กโตรโฟรีซิส, อินไซตุ นิคทรานสเลชั่น รวมทั้ง การวัดจำนวนดีเอ็นเอ ซึ่งต้องอาศัยเวลานานและขาดความจำเพาะที่แน่นอนในการวัด ถึงแม้ว่า วิธีการเหล่านี้จะเป็นวิธีที่สามารถใช้วัดการตายจากประชากรย่อยของเซลล์เม็ดเลือดขาว เชื่อถือได้ แต่ก็ยังไม่มีวิธีการใดที่จะใช้วัดการตายจากประชากรย่อยของเซลล์เม็ดเลือดขาว ที่เกิดจากการติดเชื้อเอชไอวีได้อย่างเหมาะสม ด้วยคุณสมบัติที่ง่าย รวดเร็ว ปลอดภัย และเชื่อถือได้มากกว่าโดยวิธีทางอ้อมจึงถูกใช้แทนวิธีวัดการตายจากประชากรย่อยของเซลล์ เม็ดเลือดขาวในทางตรง การทดลองครั้งนี้ได้พัฒนาวิธีการย้อมเซลล์ด้วย annexin V, PI และโมโนโคลนอล แอนติบอดี้อื่นๆ ที่จำเพาะต่อแอนติเจนบนผิวเซลล์ทางโฟลไซโตเมทรีแบบสามสีจึงถูกนำมาใช้ ในการศึกษาการตายของเซลล์เม็ดเลือดขาวจากแอพอพโตซิสของคนปกติที่ได้รับการกระตุ้น เม็ดเลือดขาวจากคนไทยที่มีสุขภาพสมบูรณ์ทั้ง 25 คนจะถูกแบ่งออกเป็นสองกลุ่มการทดลอง อันประกอบด้วย กลุ่มแรก 19 คน นำมากระตุ้นด้วยสารเคมี (camptothecin) และกลุ่ม ที่สอง 6 คนกระตุ้นด้วยเชื้อเอชไอวี การใช้สารเคมีในการกระตุ้นให้เซลล์ตายครั้งนี้ เพื่อเป็นต้นแบบในการวัดการตายของเซลล์อันเนื่องมาจากเชื้อเอชไอวีที่เพาะเลี้ยง ภายนอกร่างกายโดยวัดจากระดับแอนติเจนต่างๆ ที่ปรากฏบนผิวเซลล์ประชากรย่อยที่มี ชีวิตนั้นๆ ผลจากการทดลองพบว่า ณ เวลา 0, 4, 24, 48 และ 72 ชั่วโมง แต่ละระยะเวลาการ เพาะเลี้ยง เซลล์ที่ถูกกระตุ้นด้วยสารเคมีจะมีลักษณะทางกายภาพ อันได้แก่ ขนาดและ แกรนูลของเซลล์มีการเปลี่ยนแปลงรวมถึงระดับของเซลล์ที่ย้อมติดสีของ annexin V ในเซลล์ที่ได้รับการกระตุ้นมีมากกว่าเซลล์ที่ไม่ได้รับกระตุ้น การวัดเซลล์ที่เกิด แอพอพโตซิสในกลุ่มประชากรย่อยของเซลล์เม็ดเลือดขาว พบว่า 24 ชั่วโมงหลังได้รับการ กระตุ้น เปอร์เซ็นต์การรอดชีวิตของเม็ดเลือดขาวชนิดบีเซลล์เท่านั้นที่ลดลงอย่างมีนัย สำคัญ (~ip~i<0.05) ซึ่งไม่พบในเม็ดเลือดขาวประเภทอื่นๆ สำหรับการเพาะเลี้ยงเม็ดเลือดขาวร่วมกับเชื้อเอชไอวี พบว่า 0, 4, 7, 10 และ 14 วัน หลังการเพาะเลี้ยง เซลล์ที่เพาะเลี้ยงร่วมกับเชื้อเอชไอวีจะมีลักษณะทางกายภาพ เปลี่ยนแปลงไปรวมทั้งจำนวนของเซลล์ที่ย้อมติดสีของ annexin V ก็พบเช่นเดียวกันกับเซลล์ ที่ถูกกระตุ้นด้วยสารเคมี การวัดเซลล์ที่เกิดแอพอพโตซิสในกลุ่มประชากรย่อยของเซลล์ เม็ดเลือดขาว พบว่าเปอร์เซ็นต์การรอดชีวิตของเม็ดเลือดขาวชนิดซีดี 4 ทีเซลล์ที่เป็น เซลล์เป้าหมายหลักของเชื้อเอชไอวีเท่านั้นที่ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ โดยไม่พบในเม็ดเลือดขาว ประเภทอื่นๆ การลดลงอย่างรวดเร็วของบีเซลล์มีสาเหตุมาจากสัดส่วนการเพิ่มขึ้นอย่าง รวดเร็วของทีเซลล์หลังจากได้รับการกระตุ้นด้วย PHA นั่นเอง นอกจากนี้ยังพบอีกว่า จำนวนเอ็นเคเซลล์ได้เพิ่มขึ้นในช่วงท้ายของการทดลอง การศึกษาแบบรายบุคคลสามารถ อธิบายถึงการเปลี่ยนแปลงโดยรวมของเซลล์เม็ดเลือดขาวภายหลังการกระตุ้นให้เกิดการตาย ของเซลล์เม็ดเลือดขาวจากเชื้อเอชไอวีได้ การศึกษาด้วยวิธีโฟลไซโตเมทรีมีข้อดีเหนือวิธีการอื่นๆ ทั้งความสะดวก รวดเร็ว และสามารถทำซ้ำได้จึงเป็นวิธีที่เอื้อประโยชน์ต่อการนำไปใช้ในการศึกษาถึงการเปลี่ยนแปลง ทางพยาธิวิทยาอันเนื่องมาจากการตายของเซลล์ที่มีสาเหตุมาจากเชื้อเอชไอวี รวมทั้ง โรคที่เกิดจากเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรียอื่นๆ ที่เป็นปัญหาต่อสุขภาพ