การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อหาแนวทางในการจัดการทรัพยากรท้องถิ่น โดยอาศัยแนวคิดนิเวศวิทยาการเมือง ในการอธิบายบริบทการเปลี่ยนแปลงการจัดการ ทรัพยากรต้นตาล และน้ำตาลโตนดในระดับชุมชน โดยใช้การวิเคราะห์ในเชิงสัญลักษณ์และ วาทกรรมเพื่ออธิบายความหมายของเอกลักษณ์เมืองเพชร ในมิติทางวิถีชีวิตวัฒนธรรมชุมชน ตลอดจนกระบวนการสร้างความหมายอันเกี่ยวข้องกับวาทกรรมการพัฒนา การศึกษาครั้งนี้ ได้ทำการเก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสารที่เกี่ยวข้อง การสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม และการ สัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ โดยดำเนินการในระหว่างเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2543 และเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2544 ที่ตำบลไร่ส้ม อำเภอเมือง และตำบลบ้านทาน อำเภอบ้านลาด จังหวัดเพชรบุรี จากการศึกษาพบว่า นโยบายด้านการเกษตรและอุตสาหกรรม ตลอดจนการเติบโตของเมือง เพชรบุรี มีอิทธิพลต่อการเปลี่ยนแปลงการจัดการทรัพยากรของชุมชนไร่ส้มและชุมชนบ้านทาน นโยบายด้านการเกษตรส่งผลให้เกิดระบบชลประทาน ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2530 ซึ่งมีผลให้เกิด การทำนาปีละ 2 ครั้ง และระบบนิเวศผืนนาและต้นตาลต้องเสื่อมโทรมลง นโยบายด้าน อุตสาหกรรมและการเติบโตของเมืองเพชรบุรี มีส่วนในการดึงแรงงานภาคการเกษตรออกจากชุมชน ในขณะเดียวกันค่านิยมของชาวบ้านมองว่า อาชีพการทำตาลเป็นอาชีพที่มีความยากลำบาก จึงไม่สนับสนุนให้ลูกหลานสืบทอดอาชีพนี้ การเปลี่ยนแปลงการจัดการทรัพยากรจึงสะท้อน วิกฤตการณ์ทางสังคมทั้งระบบฐานทรัพยากร และการล่มสลายของวิถีชีวิตชุมชน ในเชิงวิถีชีวิตชุมชน ต้นตาลและทำน้ำตาลโตนดถือได้ว่าเป็นเอกลักษณ์เมืองเพชร ที่สะท้อนภาพความมั่นคงของชุมชนชาวนาเมืองเพชร เนื่องจากการทำตาลเป็นกลไกการลด วิกฤตยามชุมชนมีปัญหาอันเกิดจากความไม่แน่นอนในการผลิตข้าว นอกจากนี้ยังแสดงให้เห็น ถึงความสัมพันธ์อันแนบแน่น ความเป็นปึกแผ่นและพลังของชุมชน อันเกิดจากระบวนการผลิต ที่เป็นการเกื้อกูลกันในระดับเครือญาติ และความรับผิดชอบร่วมกันของระดับชุมชน ด้วย บริบททางสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป ประกอบกับวิกฤตการณ์ทางสังคมที่เกิดขึ้นและพลังของ ชุมชนถูกทำลาย ชุมชนยังไม่มีกลไกในการรับมือกับสถานการณ์ในปัจจุบันได้ ภายใต้วาทกรรมการพัฒนา เอกลักษณ์เมืองเพชรถูกใช้เป็นเครื่องมือของการท่องเที่ยว ในฐานะสินค้าทางวัฒนธรรม ขนมหวานเมืองเพชรจึงถูกสร้างขึ้นมาเพื่อเชื่อมโยงความ สัมพันธ์ไปสู่เอกลักษณ์ในเชิงวิถีชีวิตวัฒนธรรม เมื่อเกิดการล่มสลายของวิถีชีวิตชุมชน อันเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงระบบการจัดการทรัพยากรของชุมชน ทำให้เอกลักษณ์ประสพ ปัญหาการเชื่อมต่อกับเอกลักษณ์ในเชิงวิถีชีวิตชุมชน ดังนั้นแนวทางในการแก้ไขปัญหา การจัดการทรัพยากรท้องถิ่น จึงต้องสร้างทางเลือกภายใต้บริบททางสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป การเพิ่มศักยภาพให้กับชุมชน การสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชน การปรับปรุงระบบการ ผลิตใหม่บนพื้นฐานการพึ่งพาตนเอง รวมถึงการฟื้นฟูทรัพยากรท้องถิ่น จึงเป็นทางออก ให้กับชุมชนในการต่อสู้กับวิกฤตการณ์ของชุมชนได้