การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา หลักเกณฑ์การเลือกคู่ครองของคนไทย เชื้อสายจีน ในชุมชนหัวรอ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการเลือก คู่ครองของคนไทยเชื้อสายจีน ใช้วิธีการศึกษาเชิงคุณภาพ และมีกลุ่มตัวอย่างคือคู่สมรส จำนวน 10 คู่ ประกอบด้วยชายจีน 3 ราย ชายไทยเชื้อสายจีน จำนวน 5 ราย ชายไทย เชื้อสายไทยจำนวน 2 ราย หญิงไทยเชื้อสายจีนจำนวน 4 ราย หญิงไทยเชื้อสายไทย จำนวน 6 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบบันทึกการสัมภาษณ์เชิงลึก แบบบันทึกการสังเกต เครื่องบันทึกเสียงและกล้องถ่ายรูป การวิเคราะห์ข้อมูลใช้วิธีการวิเคราะห์เชิงคุณภาพ ผลการวิจัยพบว่า การเลือกคู่ครองของคนไทยเชื้อสายจีนในชุมชนหัวรอ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา มี 2 แบบคือ แบบบิดามารดาเลือกให้ และ แบบการเลือกโดยเสรี โดยใช้หลักเกณฑ์ตามแนวทฤษฎีความคล้ายคลึงและความใกล้ชิด สำหรับการเลือกคู่ครอง แบบบิดามารดาเลือกให้ ผลการวิจัยพบว่าผู้ที่มีอิทธิพลต่อการเลือกคู่ครองมากที่สุดคือ บุคคลที่อาวุโสหรือบุคคลที่มีอำนาจสูงสุดในครอบครัว และการเลือกโดยเสรี ผลการวิจัย พบว่า ผู้ที่มีอิทธิพลต่อการเลือกคู่ครองคือ บุคคลที่ใกล้ชิด ได้แก่ ญาติมิตร เพื่อน เป็นผู้ที่แนะนำให้รู้จักกับคู่ครอง การเลือกคู่ครองของฝ่ายชายและฝ่ายหญิงมีความ แตกต่างกัน คือ ฝ่ายชายเป็นผู้เลือกฝ่ายหญิงเป็นคู่ครอง แต่ฝ่ายหญิงมักจะเป็นผู้ ถูกเลือก มูลเหตุที่ทำให้หลักเกณฑ์การเลือกคู่ครองของฝ่ายชายและฝ่ายหญิงแตกต่างกัน จากผลการวิจัยพบว่า เป็นผลมาจากอิทธิพลของวัฒนธรรม สภาพสังคมสิ่งแวดล้อม และแบบแผน การอบรมเลี้ยงดูจากครอบครัว และบุคลิกภาพ ผลการวิจัยพบว่า แบบแผนการอบรมเลี้ยงดู ในวัยเด็กจากครอบครัวที่แตกต่างกันมีอิทธิพลต่อแบบแผนการเลือกคู่ครอง กล่าวคือ แบบแผนการอบรมเลี้ยงดูจากครอบครัวแบบเข้มงวดกวดขันมีอิทธิพลต่อแบบการเลือกคู่ครอง แบบบิดามารดาเลือกให้ และแบบแผนการอบรมเลี้ยงดูแบบประชาธิปไตยมีอิทธิพลต่อแบบ การเลือกคู่ครองโดยเสรี ข้อเสนอแนะจากการศึกษาวิจัยในครั้งนี้ คือ ควรส่งเสริมสิทธิเสรีภาพในการ เลือกคู่ครอง ซึ่งจะมีผลต่อการสร้างความมั่นคงให้กับครอบครัวและสังคม