วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ มีจุดประสงค์เพื่อศึกษาระบบเสียงภาษาไทยเบิ้ง-ไทยเดิ้ง ที่ตำบลโคกสลุง อำเภอพัฒนานิคม จังหวัดลพบุรี และเปรียบเทียบกับภาษาไทยถิ่นโคราช ที่ได้มีผู้วิจัยไว้แล้ว โดยใช้ทฤษฎีแทคมีมิค (Tagmemics) ในการวิเคราะห์ระบบเสียง ภาษาไทยเบิ้ง-ไทยเดิ้งแล้วเปรียบเทียบความเหมือนและความแตกต่างระหว่างภาษาไทยเบิ้ง- ไทยเดิ้งกับภาษาไทยโคราช ผลการศึกษาพบว่า ภาษาไทยเบิ้ง-ไทยเดิ้งมีหน่วยเสียงพยัญชนะ 21 หน่วยเสียง ได้แก่ /p, t, k, c, (...), ph, th, kh, ch, b, d, m, n, (...), f, s, h, r, l, w, j/ หน่วยเสียงสระเดี่ยว 18 หน่วยเสียง ได้แก่ / i i:, (...) (...):, u, u:, e, e:, (...) (...):, o o:, (...) (...):, (...) (...):, a a:/ สระประสม 3 หน่วยเสียง ได้แก่ /i(...), (...)(...), u(...)/ ทำนองเสียงมี 2 ประเภทคือ ทำนองเสียงขึ้น และทำนองเสียงตก ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับระดับ เสียงวรรณยุกต์ของพยางค์ สุดท้ายของ ประโยค ชนิดของพยางค์มี 2 แบบ คือ พยางค์เปิด และพยางค์ปิด พยางค์ ประกอบด้วย พยางค์นำ พยางค์หลัก และพยางค์รอง ลักษณะคำมี 3 ประเภท คือ คำพยางค์เดียว คำสองพยางค์ และคำหลายพยางค์ หน่วยเสียงวรรณยุกต์มี 5 หน่วยเสียง ได้แก่ วรรณยุกต์ ต่ำ-ตก วรรณยุกต์ต่ำ-ตก-ขึ้น วรรณยุกต์กลาง-ระดับ วรรณยุกต์กลาง-ขึ้น-ตกและวรรณยุกต์ สูง-ขึ้น ผลการวิจัยพบว่าระบบเสียงวรรณยุกต์ภาษาไทยเบิ้ง-ไทยเดิ้งเหมือนกับภาษาไทยโคราช ในถิ่นซึ่งไม่มีเขตติดต่อกับภาคอีสาน โดยมีลักษณะที่ปรากฏร่วมกัน คือ B123 - 4, B4 = C123 และ B = DL ซึ่งจัดได้ว่าเป็นระบบวรรณยุกต์แบบภาษาไทยถิ่นกลาง หน่วยเสียง พยัญชนะในภาษาไทยเบิ้ง-ไทยเดิ้งมีการปรากฏของหน่วยเสียงพยัญชนะรัวลิ้น /r/ ซึ่งเป็น เอกลักษณ์ในภาษาไทยเบิ้ง-ไทยเดิ้ง ในด้านของการใช้คำศัพท์ภาษาไทยเบิ้ง-ไทยเดิ้ง มีการใช้คำศัพท์เหมือนกับภาษาไทยโคราชคิดเป็นร้อยละ 73.14 (1,953 คำ จาก 2,670 คำ) คือทั้งสองภาษามีการใช้คำประสมระหว่างคำศัพท์ภาษาไทยกลางกับคำศัพท์เฉพาะถิ่น, มีการใช้คำศัพท์ภาษาไทยกลางและมีการใช้คำศัพท์เฉพาะถิ่นและผู้วิจัยพบว่าในภาษาไทยเบิ้ง- ไทยเดิ้งมีการใช้คำศัพท์ภาษาไทยกลางค่อนข้างมาก ทั้งนี้เนื่องจากอิทธิพลของภาษาไทยกลาง ในปัจจุบัน ซึ่งสามารถคาดเดาได้ว่าภาษาไทยเบิ้ง-ไทยเดิ้ง จะเป็นภาษาที่อยู่ในภาวะ วิกฤติได้ในอนาคต ผู้วิจัยได้ข้อสรุปว่า ภาษาไทยเบิ้ง-ไทยเดิ้งและภาษาไทยโคราชเป็นภาษาที่มี ความสัมพันธ์ใกล้ชิดกันอย่างมากแต่การที่ภาษาไทยเบิ้ง-ไทยเดิ้งถูกเรียกขานด้วยชื่อ ดังกล่าวก็เนื่องมาจากการเรียกชื่อกลุ่มชนมีความสัมพันธ์กับภาษาที่กลุ่มชนนั้นใช้ กล่าวคือในภาษาไทยเบิ้ง-ไทยเดิ้งมักจะมีคำลงท้ายว่า "เบิ้ง" หรือ "เดิ้ง"