การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาศักยภาพของระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ ในการกำหนดตำแหน่งจุดตรวจสอบคุณภาพน้ำ และเพื่อประเมินตำแหน่งจุดตรวจสอบคุณภาพน้ำ ในลุ่มน้ำแควน้อย จากการวิจัยพบว่า Digital Elevation Model (DEM) ซึ่งเป็นข้อมูลพื้นฐานในการ ดำเนินงานวิจัยครั้งนี้สามารถสร้างได้ 3 วิธี และการสร้างจากคำสั่ง Topogrid ใน โปรแกรม ArcInfo เป็นวิธีที่ผู้วิจัยเลือกใช้เนื่องจากข้อมูล DEM ที่ได้มีลักษณะ เท่ากับขอบเขตลุ่มน้ำที่ทำการศึกษา แต่วิธีอื่นมีขนาดใหญ่กว่าลุ่มน้ำศึกษา จากนั้น นำข้อมูล DEM ที่สร้างขึ้นนำเข้าสู่โปรแกรม ArcView จำลองการเติมน้ำ (Filled Sink) เพื่อให้มีการไหลของน้ำตามระดับความสูง หาทิศทางการไหล (Flow Direction) การสะสม ของน้ำ (Flow Accumulation) และแบ่งลุ่มน้ำย่อย (Basin Delincation) ตามลำดับ โดยใช้โปรแกรมส่วนขยาย Hydrologic Modeling ซึ่งขนาดของลุ่มน้ำย่อยสามารถกำหนดได้ จากจำนวนกริดที่น้อยที่สุดในแต่ละลุ่มน้ำย่อยที่ต้องการ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ ของงานวิจัยและข้อมูลที่สนับสนุน โดยในงานวิจัยนี้ได้กำหนดขนาดลุ่มน้ำย่อยขนาดเล็ก ที่สุด 500 กริดเซลซึ่งมีพื้นที่ 25 ตารางกิโลเมตร ทำให้ได้จำนวนลุ่มน้ำย่อยทั้งสิ้น 57 ลุ่มน้ำย่อย ที่เหมาะสมกับลักษณะการใช้ประโยชน์ที่ดิน และจากหลักที่ว่ามลพิษจาก แหล่งกำเนิดจะถูกชะล้างลงสู่แม่น้ำ และจุดที่มลพิษสะสมมากที่สุดคือจุดระบายออกของ ลุ่มน้ำย่อย แต่เนื่องจากแหล่งกำเนิดมลพิษมีกระจายอยู่ทั่วลุ่มน้ำและมีการไหลตาม ทิศทางการไหลของน้ำ ดังนั้นผู้วิจัยจึงได้จัดกลุ่มลุ่มน้ำย่อยโดยใช้เส้นทางน้ำ (Stream) แสงและเงา (Hillshade) เพื่อให้เห็นลักษณะภูมิประเทศใน 3 มิติ เข้ามาประกอบในการ จัดกลุ่มลุ่มน้ำย่อย ซึ่งสามารถจัดกลุ่มลุ่มน้ำย่อยได้ 11 กลุ่มลุ่มน้ำย่อย และกำหนด จุดตรวจสอบคุณภาพน้ำด้านใต้ของจุดระบายออกของลุ่มน้ำ และผู้วิจัยได้สอบถามหลักเกณฑ์ ในการกำหนดจุดตรวจสอบคุณภาพน้ำจากผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดการคุณภาพน้ำนำมาประมวลกับ ผลการศึกษาจากการประยุกต์ใช้ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ จากหลักเกณฑ์ดังกล่าวสามารถกำหนด จุดตรวจสอบคุณภาพในแม่น้ำแควน้อยได้จำนวน 5 จุดตรวจสอบ ในจังหวัดกาญจนบุรีบริเวณ อำเภอทองผาภูมิ 1 จุด อำเภอไทรโยค 2 จุด กิ่งอำเภอด่านมะขามเตี้ย 1 จุด และใน จังหวัดราชบุรีบริเวณอำเภอสวนผึ้ง 1 จุด