การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความหมายและความสำคัญของสัญลักษณ์ทาง พุทธศาสนา ได้แก่ พระพุทธรูป ธรรมจักร สถูปหรือเจดีย์ พระบรมสารีริกธาตุ และต้นโพธิ์ ศึกษาความเข้าใจและการใช้สัญลักษณ์ทางพุทธศาสนาของพระสงฆ์และฆราวาส และเพื่อศึกษา เปรียบเทียบสัญลักษณ์ที่ปรากฏในวิชาการทางศาสนากับความเข้าใจและการใช้สัญลักษณ์ ของพระสงฆ์และฆราวาส เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ แบบศึกษาความรู้และการใช้ สัญลักษณ์ทางศาสนา ศึกษากลุ่มตัวอย่างเป็นพระสงฆ์ 200 รูป และฆราวาส 200 คน ในเขตบางซื่อ กรุงเทพมหานคร วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าสถิติร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน จากการศึกษาในภาคเอกสารพบว่า สัญลักษณ์มี 2 ความหมาย คือ สัญลักษณ์ทั่ว ๆ ไป และสัญลักษณ์ทางศาสนา สัญลักษณ์ทั่วไปมีความหมายชัดเจนว่าแทนสิ่งใด ส่วนสัญลักษณ์ ทางศาสนามีความหมายแทนและสื่อสารไปยังความจริงอันสูงสุดของศาสนานั้น สัญลักษณ์ พุทธศาสนาเป็นทั้งความศักดิ์สิทธิ์และตัวสัญลักษณ์เองก็สื่อสารธรรมะให้พุทธศาสนิกชน ก้าวพ้นการยึดติดสัญลักษณ์เพื่อให้ถึงจุดหมายสูงสุดคือพระนิพพาน จากการศึกษาภาคสนามพบว่า บรรพชิตในเขตบางซื่อมีอายุพรรษาอยู่ระหว่าง 4.3 ปี ระดับการศึกษาอยู่ในระดับนักธรรมตรี (20.0%) ส่วนฆราวาสผู้มาวัดจะเป็นเพศหญิง (63.0%) มากกว่าเพศชาย ระดับการศึกษาอยู่ในระดับปริญญาตรี (25.0%) การมาวัดจะมา เฉพาะวันสำคัญทางศาสนา (54.0%) และการมาวัดเพื่อมาทำบุญ (78.0%) ความรู้ทางสัญลักษณ์ พบว่า ทั้งบรรพชิตและฆราวาสมีความรู้อยู่ในระดับปานกลาง (X=9.2) และความรู้การใช้ สัญลักษณ์อยู่ในระดับปานกลางเช่นกัน (X=13.5) เมื่อเปรียบเทียบความรู้ทางสัญลักษณ์ ระหว่างบรรพชิตและฆราวาสพบว่า ทั้งบรรพชิตและฆราวาสมีความรู้อยู่ในระดับปานกลาง เช่นเดียวกันแต่ฆราวาสมีความรู้น้อยกว่าบรรพชิต (X=10.3 และ 8.2 ตามลำดับ) ความรู้ การใช้สัญลักษณ์ทั้งพระสงฆ์และฆราวาสมีความรู้อยู่ในระดับปานกลางใกล้เคียงกัน (X=14.2 และ 13.1 ตามลำดับ) ผลจากการวิจัยพบว่าพุทธศาสนิกชนมีความรู้สัญลักษณ์ทางศาสนาไม่ดีนักเนื่องจาก สัญลักษณ์ทางศาสนาเป็นสิ่งที่ต้องศึกษาจากภาคเอกสารพอสมควรทำให้พุทธศาสนิกชนที่ ไม่ได้ศึกษาทางศาสนาจึงไม่มีความรู้เกี่ยวกับสัญลักษณ์มากนักแต่ในขณะที่การใช้สัญลักษณ์ ทางศาสนาทั้งพระและฆราวาสมีการใช้สัญลักษณ์ถูกต้องกว่าเนื่องจากการใช้สัญลักษณ์ ชาวพุทธสามารถพบเห็น สามารถจดจำและมีการใช้อยู่บ้าง ข้อเสนอแนะ ผลการศึกษาครั้งนี้ ควรมีการส่งเสริมให้พุทธศาสนิกชน ไม่ว่าพระหรือฆราวาสมีการศึกษาทางศาสนาเพิ่มขึ้น เพื่อให้รู้และเข้าใจสัญลักษณ์ทางศาสนาที่ดีขึ้นและใช้ได้ถูกต้อง