การวิจัยนี้มีจุดประสงค์เพื่อศึกษาการมีส่วนร่วมของผู้สูงอายุในการพัฒนากลุ่ม ช่วยเหลือตนเอง ใช้วิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลเชิงคุณภาพ โดยการสังเกตอย่างมีส่วนร่วม โดยผู้วิจัยเป็นผู้อำนวยความสะดวกให้แก่กลุ่ม กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุในชุมชน พงสวายที่สมัครใจเข้าร่วมกลุ่มช่วยเหลือตนเองอย่างสม่ำเสมอจำนวน 15 คน ผลการศึกษา พบว่า ขั้นตอนที่จำเป็นในการพัฒนากลุ่มช่วยเหลือตัวเองของผู้สูงอายุมี 7 ขั้นตอน ขั้นตอนที่ 1 ปฐมนิเทศและจัดตั้งกลุ่มช่วยเหลือตนเองของผู้สูงอายุที่มีประสบการณ์ การเข้ากลุ่มช่วยเหลือตนเองเห็นความสำคัญและตระหนักถึงประโยชน์ของกลุ่ม จึงร่วม กับสมาชิกผู้สูงอายุสร้างเอกลักษณ์ประจำกลุ่ม ขั้นตอนที่ 2 วางแผนในการจัดกลุ่มช่วยเหลือ ตนเองของผู้สูงอายุ โดยผู้สูงอายุร่วมกันกำหนดวัตถุประสงค์ สร้างกติกาข้อตกลง กำหนดวันเวลา สถานที่นัดพบกันในการทำกลุ่มช่วยเหลือตนเอง และจัดบริหารกิจการกลุ่ม ขั้นตอนที่ 3 พบปะกลุ่มในการช่วยเหลือซึ่งกันและกัน เพื่อสร้างความรู้สึกเป็นหนึ่งเดียว และความผูกพันของกลุ่ม ขั้นตอนที่ 4 การมีส่วนร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ของสมาชิกกลุ่ม ผู้สูงอายุในการแสดงความคิดเห็น แลกเปลี่ยนประสบการณ์และช่วยเหลือซึ่งกันและกัน มีปฏิสัมพันธ์กันในกลุ่ม ขั้นตอนที่ 5 เลือกแนวทางและประสบการณ์ที่ได้เรียนรู้จากกลุ่ม ไปปฏิบัติ ขั้นตอนที่ 6 สะท้อนผลการนำแนวทางหรือประสบการณ์ที่เลือกจากกลุ่มหลังจาก นำไปใช้ และขั้นตอนสุดท้าย คือประเมินผลกลุ่มและบอกประโยชน์ที่ได้จากการเป็นสมาชิกกลุ่ม ในการพัฒนากลุ่มช่วยเหลือตนเองของกลุ่มผู้สูงอายุ ให้เกิดความเข้มแข็งต่อเนื่อง สมาชิกผู้สูงอายุจำเป็นต้องมีส่วนร่วมในการวางแผน ตัดสินใจ เกี่ยวกับการดำเนินการกลุ่ม และประเมินผลโดยมีส่วนร่วมแสดงความคิดเห็นอย่างสม่ำเสมอ มีการเต็มใจช่วยเหลือ กันและกัน และสมาชิกกลุ่มเกิดความพึงพอใจ ทั้งนี้ ปัจจัยที่สนับสนุนคือศักยภาพของ ผู้นำกลุ่ม ประสบการณ์การเข้าร่วมกลุ่ม ช่วยเหลือตนเองของผู้สูงอายุในอดีต แรง สนับสนุนทางสังคม โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากครอบครัว สำหรับอุปสรรคในการพัฒนากลุ่ม คือปัญหาด้านสุขภาพ และภารกิจความรับผิดชอบของผู้สูงอายุ อย่างไรก็ตาม ประโยชน์ ที่ได้จากการมีส่วนร่วมในกลุ่มช่วยเหลือตนเองของผู้สูงอายุ จะมีประโยชน์ทั้งด้าน สุขภาพกาย สุขภาพจิตและสังคม โดยเฉพาะการเห็นคุณค่าในตัวเอง ดังนั้นจึงควรมี นโยบายในการสนับสนุนให้มีการสร้างเครือข่ายกลุ่ม กลุ่มช่วยเหลือตนเองของผู้สูงอายุ ในลักษณะกลุ่มย่อย ในชมรมใหญ่ ของผู้สูงอายุ และสนับสนุนการพัฒนากลุ่มช่วยเหลือ ตนเองอย่างต่อเนื่อง