การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงทดลอง โดยใช้แบคทีเรียที่มีความสามารถในการ ตรึงไนโตรเจน 4 สายพันธุ์ คือ ~iAzotobacter venilandii, Beijerinckia indica, Azospirillum brasilense~i และ ~iAcetobacter diazotrophicua~i ซึ่งได้ทำการวางแผน การทดลองเป็นแบบ CompletelyRandomized Design (CRD) โดยแบ่งการทดลองออกเป็น 6 Treatment 3 ซ้ำ โดยในการทดลองได้วางแผนการดำเนินการ คือ นำแบคทีเรียตรึงไนโตรเจน ทั้ง 4 สายพันธุ์ มาหมักร่วมกันกับปุ๋ยหมักกากตะกอนจากโรงงานน้ำตาล เพื่อหาประสิทธิภาพ ในการตรึงไนโตรเจนของแบคทีเรียแต่ละชนิด ผลการวิจัยพบว่า คุณสมบัติทางกายภาพ ของปุ๋ยหมักกากตะกอน ซึ่งได้แก่ อุณหภูมิ pH ตลอดการทดลอง มีการเปลี่ยนแปลงเพียงเล็กน้อย โดยอุณหภูมิเฉลี่ยอยู่ในช่วง 32 องศาเซลเซียส pH 6.5-6.8 ส่วนความชื้น 60% เป็นระดับความชื้นที่เหมาะสมในการเจริญ ของเชื้อแบคทีเรียตรึงไนโตรเจน สำหรับคุณสมบัติทางเคมี พบว่าปุ๋ยหมักกากตะกอนมีปริมาณ ไนโตรเจนเพิ่มขึ้น ปุ๋ยหมักกากตะกอนที่เติมเชื้อ ~iBeijerinckia indica~i มีค่า ไนโตรเจนสูงกว่าปุ๋ยหมักกากตะกอนที่เติมเชื้อแบคทีเรียชนิดอื่นๆ อย่างมีนัยสำคัญทาง สถิติที่ระดับความเชื่อมั่น 99% ส่วนค่าฟอสฟอรัส โพแทสเซียม อินทรียวัตถุ และ C/N ratio เปลี่ยนแปลงเล็กน้อย โดยเชื้อแบคทีเรียตรึงไนโตรเจนทั้ง 4 สายพันธุ์ ไม่มีผลในการเปลี่ยนแปลงของธาตุอาหารอื่นๆ ซึ่งไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติ คุณสมบัติทางชีวภาพ เชื้อแบคทีเรียทั้ง 4 สายพันธุ์คือ ~iAzotobacter venilandii, Beijerinckia indica, Azospirillum brasilense~i และ ~iAcetobacter diazotrophicus~i สามารถเจริญอยู่ได้ในปุ๋ยหมักกากตะกอนโดยเชื้อ ~iBejierinckia indica มีความสามารถในการอยู่รอดและตรึงไนโตรเจนได้มากกว่าเชื้อ แบคทีเรียตรึงไนโตรเจนสายพันธุ์อื่นๆ จากการศึกษานี้ทำให้ทราบว่าเชื้อ ~iBeijerinckia indica~i มีความสามารถในการอยู่รอดและตรึงไนโตรเจนได้ดีกว่าเชื้อแบคทีเรียตรึง ไนโตรเจนสายพันธุ์อื่นๆ และสามารถที่จะนำมาใช้ประโยชน์ทางด้านการเกษตรได้ในโอกาสต่อไป