บทเพลง เป็นศิลปะการดนตรีที่เป็นการผสมผสานระหว่างเนื้อร้อง ทำนองและจังหวะ ดนตรี วิทยานิพนธ์เรื่อง การเล่าเรื่องและวัจนลีลาในงานประพันธ์เนื้อร้องเพลงไทยสากล ของระวี กังสนารักษ์ มีวัตถุประสงค์ในการวิจัย เพื่อศึกษาลักษณะโครงสร้างของการเล่าเรื่อง องค์ประกอบของการเล่าเรื่องและวัจนลีลาในงานประพันธ์เนื้อร้องเพลงไทยสากลของระวี กังสนารักษ์ ในการวิจัยครั้งนี้ใช้ระเบียบวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยการรวบรวมและค้นคว้าข้อมูลต่างๆ จากเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ซึ่งใช้เวลาในการศึกษาตั้งแต่ พ.ศ.2542-พ.ศ.2544 จากการศึกษาพบว่า โครงสร้างของการเล่าเรื่องในงานประพันธ์เนื้อร้องเพลงไทยสากล มีลำดับการเล่าเรื่องเป็นไปตามโครงสร้างของท่วงทำนองดนตรีซึ่งแบ่งออกเป็นท่อนๆ ดังนี้ ท่อน A ท่อน B ท่อน C ท่อน D ท่อน Solo และท่อน Chorus ในแต่ละท่อนที่มีทำนองเพลง เหมือนกันอาจแบ่งออกเป็น ท่อน A1, A2, ... และในเพลงๆ หนึ่งอาจมีไม่ครบทุกท่อนซึ่ง เป็นไปตามสมัยนิยมและอิทธิพลจากเพลงตะวันตก การลำดับการเล่าเรื่องแบ่งออกเป็น 1. การนำเรื่อง 2. เหตุการณ์ยั่วยุ 3. การเพิ่มความขัดแย้ง 4. จุดตึงเครียด 5. การคลี่คลายปัญหา 6. เหตุการณ์ต่อเนื่อง 7. การสรุป องค์ประกอบการเล่าเรื่องในงานประพันธ์เนื้อร้องเพลงไทยสากลของระวี กังสนารักษ์ ใช้กลวิธีในการเล่าเรื่องที่ใช้รูปอ้างเป็นบุรุษที่หนึ่งและบุรุษที่สาม โดยให้นักร้องเป็น ผู้เล่าเรื่องราวให้ผู้ฟังเกิดความรู้สึกคล้อยตามและมีอารมณ์ร่วมไปกับบทเพลงนั้นๆ ด้วย การใช้โวหารเปรียบเทียบสิ่งต่างๆ ทั้งรูปธรรมและนามธรรมเพื่อสื่อสารให้ผู้ฟังเกิด จินตนาการได้ชัดเจน โดยใช้โวหารรูปแบบต่างๆ เช่น อุปลักษณ์ อุปมา สมพจนัย นามนัย ปฏิภาคพจน์ อาวัตพากย์ เป็นต้น วัจนลีลาในงานประพันธ์เนื้อร้องเพลงไทยสากลของระวี กังสนารักษ์ มีท่วงทำนอง สะท้อนถึงวัฒนธรรมของวัยรุ่น แบ่งออกเป็น 1. วัจนลีลาแบบกันเอง เป็นรูปแบบที่ไม่ต้องระวังหลักภาษา เช่น มีการละประธาน ในประโยค หรือการใช้ศัพท์สแลงและภาษาอังกฤษ เป็นต้น 2. วัจนลีลาแบบสนิมสนม เป็นรูปแบบภาษาที่แสดงความสนิทสนมระหว่างผู้สื่อสารและ ผู้รับสาร มีการใช้คำศัพท์เฉพาะ รวมทั้งการใช้อวัจนภาษา เช่น น้ำเสียง