การวิจัยเรื่องนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเปรียบเทียบ จิตตารมณ์ สถานภาพ และบทบาทของบาทหลวงโรมันคาทอลิกในแต่ละยุคสมัยของกรุงศรีอยุธยา โดยใช้วิธีการวิจัย เชิงประวัติศาสตร์และการวิจัยทางเอกสาร ผลการศึกษาพบว่า จิตตารมณ์ของบาทหลวงนิกายโรมันคาทอลิกคณะต่างๆ ในสมัย กรุงศรีอยุธยา ได้แก่ คณะโดมินิกัน คณะฟรันซิสกัน คณะเยสุอิต และคณะมิสซังต่างประเทศ แห่งกรุงปารีสนั้น มีจิตตารมณ์หลักประการเดียวกัน คือ การอุทิศตนตามธรรมบัญญัติข้อใหญ่ โดยการมุ่งประกาศพระวรสารไปยังทุกหนแห่งในโลก ขณะเดียวกัน เมื่อเดินทางมาถึง อาณาจักรสยามในสมัยกรุงศรีอยุธยา ช่วงก่อนรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ค.ศ. 1511-1656 บาทหลวงคณะโดมินิกัน คณะฟรันซิสกันและคณะเยสุอิตจากปอร์ตุเกสและสเปน ได้มีบทบาทหน้าที่สำคัญคือการอภิบาลชุมชนชาวคริสต์ในสมัยกรุงศรีอยุธยา ในรัชสมัย สมเด็จพระนารายณ์มหาราช ค.ศ. 1656-1688 บาทหลวงฝรั่งเศสจากคณะมิสซังต่างประเทศ แห่งกรุงปารีสและคณะเยสุอิต ได้รับอภิสิทธิ์และเสรีภาพในการประกาศศาสนามากกว่ายุค สมัยใด และคณะมิสซังต่างประเทศแห่งกรุงปารีสได้เริ่มงานประกาศพระวรสารในมิสซังสยาม อย่างแท้จริง แม้ว่าหลังรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช เป็นต้นมา สภาพการณ์ต่างๆ จะไม่เอื้ออำนวยในการประกาศศาสนา แต่บาทหลวงคณะนี้ก็ยังคงทำหน้าที่ตามจิตตารมณ์ของ คณะจวบจนการสิ้นสุดยุคกรุงศรีอยุธยาในปี ค.ศ.1767 สรุปสาระจากการวิจัยเรื่องนี้คือ แม้ว่าจิตตารมณ์หลักจะเป็นไปตามหลักคำสอนของ คริสต์ศาสนาเรื่องความรัก การเสียสละ อุทิศตนเพื่อรับใช้พระเจ้าและเพื่อนมนุษย์ รวมทั้งการประกาศพระวรสาร แต่สภาพทางสังคมและการเมืองในแต่ละยุคสมัยของกรุงศรีอยุธยา เป็นข้อเท็จจริงที่มีผลกระทบต่อสถานภาพและบทบาทของบาทหลวงโรมันคาทอลิกเหล่านี้ ในสมัยกรุงศรีอยุธยา