การเป็นมารดาเป็นสภาวะการปรับเปลี่ยน ซึ่งถือว่าเป็นเรื่องยากสำหรับผู้หญิง บางราย อาจทำให้เกิดอาการวิตกกังวลและอาการซึมเศร้า ในระยะตั้งครรภ์และหลังคลอดได้ การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนา เพื่อศึกษาปัจจัยส่วนบุคคล ที่สามารถทำนาย อาการวิตกกังวลและอาการซึมเศร้าของหญิงตั้งครรภ์และหลังคลอด กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย หญิงตั้งครรภ์ 100 ราย และหญิงหลังคลอด 100 ราย ที่มารับบริการฝากครรภ์ หรือตรวจ หลังคลอดที่หน่วยวางแผนครอบครัว ระหว่างเดือนเมษายนถึงพฤษภาคม พ.ศ. 2543 เครื่องมือ ในการเก็บรวบรวมข้อมูลคือ แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบวัดอาการวิตกกังวลและอาการ ซึมเศร้า สร้างโดยซิกมอนด์และสแนท ผลการวิจัยพบว่า หญิงตั้งครรภ์มีอาการวิตกกังวล และอาการซึมเศร้าที่ผิดปกติ ร้อยละ 9 และ ร้อยละ 5 ตามลำดับ หญิงหลังคลอดมีอาการวิตกกังวล และอาการซึมเศร้า ที่ผิดปกติร้อยละ 4 และร้อยละ 2 ตามลำดับ จำนวนครั้งของการคลอดก่อนกำหนด และอายุ สามารถร่วมทำนายอาการวิตกกังวลได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (R(2) = .144, F(2,197) =16.58, p <.001) อาการวิตกกังวล และการศึกษา สามารถร่วมทำนายอาการซึมเศร้าได้ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (R(2) = .337, F(2,197) = 50.147, p<.001) ข้อเสนอแนะในการศึกษาครั้งนี้คือ พยาบาลควรประเมินอาการวิตกกังวล และอาการ ซึมเศร้าของมารดา ในระยะตั้งครรภ์และหลังคลอด มีการจัดห้องเรียนสอนมารดา เพื่อ ป้องกันการเกิดอาการวิตกกังวล และอาการซึมเศร้าที่ผิดปกติ โดยเฉพาะมารดาที่มีประวัติ การคลอดก่อนกำหนด มารดาที่มีอายุน้อย และมารดาที่มีการศึกษาน้อย