การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงทดลองเพื่อสร้างและทดลองใช้คู่มือวิธีการใช้ สารเคมีป้องกันกำจัดศัตรูพืชสำหรับเกษตรกร พร้อมทั้งหาประสิทธิภาพของคู่มือดังกล่าว ในด้านผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของเกษตรกร คุณภาพคู่มือจากการประเมินของผู้ทรงคุณวุฒิ และความพึงพอใจของเกษตรกรที่ใช้คู่มือ กลุ่มตัวอย่างในการวิจัยเป็นเกษตรกร ต.สี่หมื่น อ.ดำเนินสะดวก จ.ราชบุรี จำนวน 30 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยสถิติพรรณนาแสดงด้วย ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าสูงสุด ค่าต่ำสุด ฐานนิยม ใช้สถิติวิเคราะห์ t-test โดยใช้ การทดลองแบบวัดผลก่อนและหลังการทดสอบ มีขั้นตอนการทำวิจัย 2 ขั้นตอน คือ 1) ขั้นตอนการสร้างและพัฒนาคู่มือ 2) ขั้นตอนการทดลองใช้คู่มือ ผลการวิจัยพบว่า 1. คะแนนเฉลี่ยผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของเกษตรกรหลังการอ่านหนังสือคู่มือสูงกว่า คะแนนเฉลี่ยผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของเกษตรกรก่อนการอ่านหนังสือคู่มืออย่างมีนัยสำคัญทาง สถิติที่ระดับ 0.05 2. หนังสือคู่มือได้รับการประเมินคุณภาพจากผู้ทรงคุณวุฒิอยู่ในระดับดี 3. เกษตรกรมีความพึงพอใจต่อหนังสือคู่มืออยู่ในระดับที่พอใจมาก สรุปได้ว่าหนังสือคู่มือที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นมีประสิทธิภาพในการให้ความรู้แก่เกษตรกร และสามารถใช้ศึกษาได้ด้วยตนเอง