ความเจ็บปวดภายหลังการผ่าตัด เป็นความเจ็บปวดชนิดเฉียบพลันที่ก่อให้เกิด ผลเสียต่อร่างกายและจิตใจ ดังนั้นพยาบาลมีบทบาทสำคัญในการบรรเทาความเจ็บปวดที่ เกิดขึ้น โดยเลือกวิธีการปฏิบัติที่เหมาะสม ซึ่งการนวดเป็นอีกวิธีหนึ่งที่สามารถลด ความเจ็บปวดได้ และก่อให้เกิดผลดีต่อร่างกายและจิตใจ วัตถุประสงค์ของการศึกษานี้ เพื่อศึกษาผลของการนวดต่อระดับความเจ็บปวดในผู้ป่วยหลังผ่าตัดทางช่องท้อง ณ โรงพยาบาล ศิริราช กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยที่มีพยาธิสภาพของถุงน้ำดี กระเพาะอาหารและหรือลำไส้ ที่ได้รับการผ่าตัดทางช่องท้อง จำนวน 10 ราย โดยเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาประกอบด้วย คู่มือการนวดและเครื่องมือที่ใช้ในการเก็บ รวบรวมข้อมูล ซึ่งประกอบด้วยแบบบันทึกข้อมูลทั่วไป แบบบันทึกการประเมินความเจ็บปวด และแบบสัมภาษณ์ ในระยะเวลา 3 วันแรกหลังผ่าตัด ผู้ป่วยได้รับการนวดคนละ 5 ครั้ง บริเวณไหล่ คอ หลัง ขาส่วนล่างและเท้าเป็นเวลา 30 นาที ก่อนและหลังการนวด ผู้ป่วย จะได้รับการวัดความรู้สึกเจ็บปวด ความดันโลหิต อัตราการเต้นของหัวใจและอัตราการหายใจ และสังเกตพฤติกรรมการตอบสนองต่อความเจ็บปวด ภายหลังการนวด 5 ครั้ง ผู้ป่วยจะได้รับ การสัมภาษณ์ความรู้สึกเกี่ยวกับการนวด เก็บข้อมูลระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนมีนาคม 2544 และวิเคราะห์ข้อมูลโดยการแจกแจงความถี่ หาค่าเฉลี่ยและค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการศึกษาพบว่าค่าเฉลี่ยของระดับคะแนนความรู้สึกเจ็บปวด และพฤติกรรมการ ตอบสนองต่อความเจ็บปวด ความดันโลหิต อัตราการเต้นของหัวใจและอัตราการหายใจของ กลุ่มตัวอย่างลดลงหลังจากการนวด ค่าเฉลี่ยของระยะเวลาที่กลุ่มตัวอย่างเริ่มปวดแผล เพิ่มขึ้นหลังการนวดคือ 2.52 ชั่วโมง และผู้ป่วยทุกคนชอบการนวดที่ได้รับ จากผลการศึกษาครั้งนี้ ผู้ศึกษามีข้อเสนอแนะว่า พยาบาลควรนำเอาการนวดไปใช้ เป็นกิจกรรมการพยาบาลเพื่อบรรเทาความเจ็บปวดในผู้ป่วยหลังผ่าตัดทางช่องท้องร่วมกับ การรักษาด้วยยาแก้ปวด ในการศึกษาครั้งต่อไปควรศึกษาในลักษณะเดียวกันนี้ แต่รูปแบบ การวิจัยเป็นแบบการวิจัยกึ่งทดลอง