การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนา มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสบการณ์ความปวด ภาวะซึมเศร้า และวิธีการจัดการกับความปวดของผู้สูงอายุที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล โดยแพทย์ พยาบาล และผู้ป่วยและครอบครัว โดยใช้ Symptom Management Model เป็น กรอบแนวคิด กลุ่มตัวอย่างคือผู้สูงอายุจำนวน 100 คนที่ผ่านการคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง ตามคุณสมบัติที่ำหนด และเข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยอายุรกรรมของโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ระหว่างเดือนมีนาคม-พฤษภาคม 2543 รูปแบบการเก็บข้อมูลเป็นการสัมภาษณ์ โดยผู้วิจัย ผู้สูงอายุทุกรายได้รับการประเมินภาวะ dementia และ delirium ในเบื้องต้น ด้วยเครื่องมือชื่อ The Set Test ประเมินความปวดด้วยเครื่องมือชื่อ The Brief Pain Inventory (BPI) และประเมินภาวะซึมเศร้าด้วยแบบวัดความซึมเศร้าของผู้สูงอายุไทย (TGDS) การเก็บข้อมูลแบ่งเป็น 2 ครั้ง คือในระยะ 2 วัน และ 4 วันหลังการเข้ารับการรักษาใน โรงพยาบาล ผลการวิจัยพบว่าความปวดที่มากที่สุดใน 24 ชั่วโมงของผู้สูงอายุที่เข้ารับการรักษา ในโรงพยาบาลอยู่ในระดับปานกลางถึงมากในการเก็บข้อมูลทั้งสองครั้ง และไม่มีความแตกต่าง ในระดับความปวดที่มากที่สุดใน 24 ชั่วโมงในการเก็บข้อมูลทั้ง 2 ครั้ง แต่มีความแตกต่างของ ผลกระทบจากความปวดในทุกด้าน ผลกระทบจากความปวดที่รุนแรงมากที่สุด คือ ความสามารถ ในการเดิน บริเวณที่ผู้สูงอายุปวดมากที่สุดคือ หลังและขา และพบว่าความรุนแรงของความปวด และผลกระทบจากความปวดมีความสัมพันธ์กันทุกด้าน ในการศึกษานี้พบว่า ภาวะซึมเศร้าระหว่าง การเก็บข้อมูลครั้งที่ 1 และ 2 มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และ พบความสัมพันธ์ระหว่างภาวะซึมเศร้าและความปวดที่มากที่สุดใน 24 ชั่วโมงอย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติที่ระดับ .01 ในการเก็บข้อมูลครั้งที่ 2 จากผลการวิจัยครั้งนี้มีข้อเสนอแนะว่า ผู้สูงอายุที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลควร ได้รับการประเมินความปวดทุกรายแม้ไม่ได้เข้ารับการรักษาด้วยปัญหาความปวด และประเมิน อย่างต่อเนื่องเหมือนกับเป็นสัญญาณชีพตัวที่ 5 โดยเฉพาะหลังได้รับการจัดการกับความปวด เพื่อประเมินประสิทธิภาพของวิธีการรักษานั้น และควรจัดโครงการเพื่อพัฒนาศักยภาพในการ จัดการ และเสริมสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับความปวดในผู้สูงอายุ