การวิจัยเชิงทดลองครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลของโปรแกรมการจัดการกับ อาการต่ออาการและคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยปอดอักเสบจากเชื้อนิวโมซิสติส คารินิไอ โดย โปรแกรมได้พัฒนาขึ้นภายใต้โมเดลการจัดการกัอาการและแนวคิดการจัดการด้วยตนเองเป็นโปรแกรม ที่เน้นผู้ป่วยเป็นศูนย์กลาง และให้การพยาบาลอย่างต่อเนื่องจากโรงพยาบาลสู่บ้าน กลุ่ม ตัวอย่างเป็นผู้ป่วยปอดอักเสบจากเชื้อนิวโมซิสติส คารินิไอ ทั้งชายและหญิงจากโรงพยาบาล นครปฐม จำนวน 40 ราย ซึ่งได้รับการสุ่มแบบง่ายเพื่อเข้ากลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 20 ราย กลุ่มทดลองได้รับการพยาบาลตามปกติ ร่วมกับโปรแกรมการจัดการกับอาการที่ประกอบด้วย 4 ระยะ ส่วนกลุ่มควบคุมได้รับการพยาบาลตามปกติ ทำการวัดประสิทธิผลของโปรแกรมด้วยแบบ วัดอาการและแบบวัดคุณภาพชีวิตก่อนเข้าร่วมโครงการ และภายหลังเข้าร่วมโครงการ เป็นเวลา หนึ่งเดือน ทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรม SPSS/PC ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มทดลองมีคะแนนของอาการภายหลังเข้าโครงการต่ำกว่าก่อนเข้า โครงการ และมีคะแนนของคุณภาพชีวิตภายหลังเข้าโครงการสูงกว่าก่อนเข้าโครงการอย่างมีนัย สำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 ส่วนกลุ่มควบคุมมีคะแนนของอาการภายหลังเข้าโครงการสูงกว่า ก่อนเข้าโครงการอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ และมีคะแนนของคุณภาพชีวิตภายหลังเข้าร่วม โครงการสูงกว่ากลุ่มควบคุมก่อนเข้าโครงการอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 กลุ่มทดลองมีคะแนน ของอาการภายหลังเข้าโครงการต่ำกว่ากลุ่มควบคุม และมีคะแนนของคุณภาพชีวิตภายหลังเข้าร่วม โครงการสูงกว่าก่อนเข้าโครงการอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 นั่นคือ โปรแกรมการ จัดการกับอาการสามารถลดความรุนแรงของอาการปอดอักเสบ และเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย ปอดอักเสบจากเชื้อนิวโมซิสติส คารินิไอ การนำโปรแกรมนี้ไปใช้ในการปฏิบัติการพยาบาลนั้น ควรคำนึงถึงการจัดตั้งศูนย์การดูแลตนเอง และการพัฒนาศักยภาพของพยาบาลให้มีความชำนาญ ในการดูแลผู้ป่วยเรื้อรังและผู้ติดเชื้อเอชไอวี/เอดส์