การจัดสรรงบประมาณเป็นสิ่งสำคัญที่สุด ที่จะทำให้งานบรรลุวัตถุประสงค์ตาม แผนที่วางไว้ การศึกษาเชิงเปรียบเทียบครั้งนี้ ต้องการประเมินรูปแบบการจัดสรร งบประมาณสาธารณสุขที่เป็นอยู่ของจังหวัดนครปฐม ปัญหาและอุปสรรคที่พบ และความคาดหวัง ต่อรูปแบบการจัดสรรงบประมาณที่ควรเป็น จากความคิดเห็นของผู้บริหารในสถานบริการแต่ละ ระดับ ร่วมกับการใช้ข้อมูลจากแหล่งทุติยภูมิต่าง ๆ ประกอบด้วยข้อมูลด้านระบาดวิทยา ในเรื่องของการตายและการป่วย ข้อมูลด้านประชากร และข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับสถานบริการ เพื่อหารูปแบบการจัดสรรงบประมาณที่เหมาะสม เป็นธรรม และสอดคล้องกับปัญหาสุขภาพที่พบ การศึกษานี้ เก็บรวบรวมข้อมูลทั้งเชิงปริมาณและคุณภาพ ข้อมูลเชิงคุณภาพได้จาก การสัมภาษณ์ลึก ผู้บริหารและผู้ที่เกี่ยวข้องในแต่ละระดับของสถานบริการ ส่วนข้อมูล เชิงปริมาณ ได้จากแหล่งข้อมูลทุติยภูมิหลายแหล่ง ประกอบด้วย ข้อมูลด้านงบประมาณที่ แต่ละสถานบริการได้รับจัดสรรจริงตามแผนงานต่าง ๆ ข้อมูลด้านระบาดวิทยา ทั้งการตาย และการป่วยด้วยสาเหตุนำ 10 อันดับแรก ของโรคที่ต้องเฝ้าระวัง การป่วยด้วยโรคสำคัญ อื่น ๆ ที่ต้องเฝ้าระวัง ข้อมูลจำนวนประชากรจำแนกตามอายุและเพศ ข้อมูลผลงานของสถาน บริการและข้อมูลอื่นที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนข้อมูลการมีหลักประกันด้านสุขภาพของประชากร ในพื้นที่ โดยใช้วิธีการวิเคราะห์การจัดสรรงบประมาณที่ประยุกต์จาก Resource Allocation Working Party (RAWP) ด้วยวิธีถ่วงน้ำหนักประชากรตามตัวแปรที่เก็บรวบรวมได้ เข้า สมการทางเลือกจำแนกตามสถานบริการ จำนวน 10-12 สมการ ผลการศึกษาพบว่าวิธีการจัดสรรที่เป็นอยู่ อาศัยการอิงประวัติศาสตร์จากข้อมูลเดิม ที่เคยได้รับในอดีต ร่วมกับขนาดของสถานบริการ จำนวนประชากรที่รับผิดชอบ และผลงาน ของสถานบริการมากกว่าตามปัญหาสุขภาพที่พบ ปัญหาและอุปสรรคที่พบคือการจัดสรรตามหมวด รายจ่ายทำให้ขาดความคล่องตัวในการใช้จ่าย งบประมาณในบางแผนงานหรือโครงการไม่ สอดคล้องกับปัญหาในพื้นที่ สำหรับการวิเคราะห์ข้อมูลแบ่งเป็น 3 แนวทางหลักคือคิดตาม ปัญหาสุขภาพเป็นหลัก คิดตามผลงานของสถานบริการเป็นหลัก และคิดทั้งปัญหาสุขภาพและ ผลงานอย่างละเท่าๆ กัน ผลการวิเคราะห์เพื่อทดสอบสมการต่างๆ พบว่าตัวแปรที่เหมาะสม ในการจัดสรรงบประมาณ ประกอบด้วยอัตราส่วนการตายมาตรฐาน กลุ่มอายุ 0-12 และ 60 ปี ขึ้นไป จำนวนผู้มีรายได้น้อยและผู้ที่สังคมช่วยเหลือเกื้อกูล (สปร.) อัตราการมารับ บริการ จำนวนผู้มีหลักประกันด้านคุณภาพ จำนวนเตียง รายรับเงินบำรุง และจำนวนผู้ป่วย ที่รับไว้รักษาต่อ ขณะที่ข้อมูลการป่วยมีข้อจำกัดในการใช้ เนื่องจากมีความผันแปรมาก ในการรายงาน แบบจำลองที่เหมาะสม และง่ายที่สุดคือแบบจำลองที่ใช้ค่าอัตราส่วนการตาย มาตรฐานอย่างเดียวในการถ่วงน้ำหนักประชากร ข้อเสนอแนะในการนำผลการศึกษาไปใช้ จำเป็นต้องคำนึงถึงตัวแปรทั้งด้านประชากร และตัวแปรด้านสถานบริการควบคู่กันไป วิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลควรปรับปรุงให้มีความ ถูกต้อง น่าเชื่อถือ และเป็นการรายงานในระบบเดียวกัน โดยควรมีการเชื่อมโยงระบบข้อมูล ข่าวสารจากทุกสถานบริการ เพื่อให้ได้ภาพรวมที่ถูกต้องของจังหวัด และสามารถดึงข้อมูล ไปใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพและรวดเร็ว ส่วนการศึกษาในครั้งต่อไปน่าจะนำเอาตัวแปรอื่น ที่ระบุถึงปัญหาสุขภาพและภาระโรคที่ต้องสิ้นเปลืองงบประมาณ ในการดูแลรักษา เช่น การประเมินคุณภาพชีวิตที่เหลืออยู่หลังจากการเจ็บป่วยเรื้อรังหรือทุพพลภาพ (Disability adjusted Life Years: DALY) แทนการใช้ข้อมูลอัตราป่วย