การศึกษาผลของการเปลี่ยนแปลงคุณสมบัติของดินภายหลังที่มีการจัดการทาง การเกษตรด้วยระบบเกษตรยั่งยืน โดยศึกษาชนิดและปริมาณของสิ่งมีชีวิตในดิน ประกอบด้วย สัตว์ในดิน จุลินทรีย์ดิน รวมทั้งแมลงเหนือผิวดิน นำข้อมูลมาวิเคราะห์ความสัมพันธ์ ของสิ่งมีชีวิตในดินที่มีต่อการเปลี่ยนแปลงสมบัติทางกายภาพและทางเคมีของดิน พื้นที่ ศึกษาเป็นแปลงสาธิตของโครงการวิจัยระบบเกษตรยั่งยืนในศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ อำเภอพนมสารคาม จังหวัดฉะเชิงเทรา ซึ่งเริ่มดำนินการมา ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2537 บนดินชุดมาบบอนกลุ่มชุดดินที่ 35 โดยวิธีปรับปรุงดินด้วยปุ๋ยหมัก เปรียบเทียบปุ๋ยหมักธรรมชาติในพืชผัก ผลการศึกษาพบว่า คุณสมบัติของดินภายหลังที่มีการจัดการทางการเกษตรด้วยระบบ เกษตรยั่งยืน มีแนวโน้มของการเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้น พิจารณาจาก ค่าความสามารถ ในการอุ้มน้ำของดิน ความชื้นในดิน ปริมาณอินทรียวัตถุในดิน อัตราส่วนของสารประกอบ คาร์บอนต่อไนโตรเจน ปริมาณไนโตรเจนทั้งหมดในดิน ปริมาณฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ ปริมาณโพแทสเซียมที่สกัดได้ และค่าความอิ่มตัวด้วยด่างของดิน เหล่านี้ ที่มีค่า เพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด นอกจากนี้ยังพบความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตในดินและเหนือดิน ซึ่งจัดว่าเป็นดัชนีชี้วัดความสมบูรณ์ทางชีวภาพของดิน โดยพบสิ่งมีชีวิตพวกไส้เดือนดิน รองลงมาคือพวกแมลงกลุ่มต่างๆ ตะขาบ แมงมุม และกิ้งกือ ตามลำดับ ส่วนแมลงเหนือผิวดิน ที่พบมากที่สุดจัดอยู่ใน Order Coleoptera รองลงมา คือ Order Homoptera Diptera และ Orthoptera ซึ่งแมลงที่พบส่วนใหญ่เป็นแมลงที่มี่ประโยชน์อย่างเช่นแมลงตัวหํ้า แมลงตัวเบียน และแมลงผสมเกสร ขณะเดียวกันก็มีแนวโน้มทำให้ปริมาณจุลินทรีย์ ที่เป็นประโยชน์ในดิน คือ แบคทีเรียรา และแอคทิโนมัยสีท เพิ่มขึ้นด้วย โดยพบจุลินทรีย์ ย่อยสลายเศษพืชอย่างเช่น ราในกลุ่ม ~iAspergillus spp~i., ~iPenicillium spp~i., ~iTrichioderma spp~i. และแอคติโนมัยสีท พวก ~iStreptomvces spp.~i เป็นต้น จากผลการศึกษาดังกล่าวจะเห็นได้ว่า การจัดการด้วยระบบเกษตรยั่งยืนช่วยปรับปรุง สมบัติของดินให้ดีขึ้น ดังนั้นจึงควรมีการศึกษาเพิ่มเติมในลักษณะเชื่อมโยงความสัมพันธ์ ของระบบนิเวศระหว่างความหลากหลายทางชีวภาพของดิน สังคมพืชบนดิน สัตว์ในดิน จุลินทรีย์ดิน รวมทั้งศึกษาเกี่ยวกับภาวะมลพิษของดินอันเนื่องมาจากการจัดการทางการ เกษตรที่มีผลกระทบต่อความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตในดิน