การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ผลกระทบของวิกฤตเศรษฐกิจด้านการผลิต, ด้านการย้ายถิ่นของแรงงาน, ด้านการพึ่งพิงฐานทรัพยากร, ด้านต้นทุนทางสังคมและวัฒนธรรม รวมทั้งด้านค่าครองชีพที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงของครัวเรือน 2) การเปลี่ยนแปลงปัจจัยของ ครัวเรือนด้านประชากร, เศรษฐกิจ, สังคม และจิตวิทยาที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการใช้แรงงาน เด็กนอกครัวเรือน 3) ศึกษาเป้าหมาย, เหตุผลและวิธีการให้เด็กเข้าสู่ตลาดแรงงาน และความ คิดเห็นของผู้เกี่ยวข้องกับการใช้แรงงานเด็กนอกครัวเรือนในช่วงวิกฤติเศรษฐกิจ กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยครัวเรือนตัวอย่างจำนวน 303 ครัวเรือนและผู้นำชุมชนจำนวน 303 คน ในจังหวัดบุรีรัมย์ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลคือ แบบสอบถามและการ สัมภาษณ์แบบลึก ผลการวิจัยพบว่า 1) วิกฤตเศรษฐกิจส่งผลกระทบด้านการผลิตและค่าครองชีพที่เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะยาปราบศัตรูพืชและค่าใช้จ่ายด้านอาหาร จำนวนรายได้จากการย้ายถิ่นของแรงงาน, ต้นทุนทางสังคมและวัฒนธรรมในชุมชนลดน้อยลง ส่วนผลกระทบด้านการพึ่งพิงฐานทรัพยากรยัง สามารถพึ่งพิงได้ในระดับหนึ่ง 2) ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการใช้แรงงานเด็กในช่วงวิกฤติ เศรษฐกิจ คือ ปัจจัยด้านเศรษฐกิจและปัจจัยด้านจิตวิทยา 3) เหตุผลสำคัญที่พ่อแม่/ผู้ปกครอง ยินยอมให้เด็กเข้าสู่ตลาดแรงงาน คือ ความยากจน วิธีการนำเด็กเข้าสู่ตลาดแรงงาน ถูกชักนำ โดยผู้ปกครอง หรือเพื่อนบ้านที่ต้องการให้ช่วยเหลือกัน เป้าหมายสำคัญในการใช้แรงงานเด็กคือ ช่วยแบ่งเบาภาระด้านเศรษฐกิจของครัวเรือน จากการศึกษาความคิดเห็นของผู้นำชุมชน และ ผู้ที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาด้านแรงงานเด็ก พบว่ามีความคิดเห็นตรงกันและเป็นเรื่องยากที่ จะยับยั้งหรือสกัดกั้นไม่ให้เด็กเข้าสู่ตลาดแรงงาน จากข้อค้นพบดังกล่าวจึงควรพัฒนาให้ชุมชนช่วยเหลือตัวเองได้ในทางเศรษฐกิจและลดความ คาดหวังในอรรถประโยชน์จากแรงงานเด็ก รวมทั้งพัฒนาระบบข้อมูลข่าวสาร/เครือข่ายทางสังคม เพื่อประโยชน์ในการตัดสินใจ