การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งการทดลอง ศึกษาผลของการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม ต่อบทบาทของบิดาในการส่งเสริมพัฒนาการทางอารมณ์และทางสติปัญญาแก่บุตรปฐมวัย ในอำเภอ หนองม่วง จังหวัดลพบุรี กลุ่มทดลอง 30 คน กลุ่มควบคุม 31 คน จัดกิจกรรมการเรียนรู้ แบบมีส่วนร่วมในกลุ่มทดลอง จำนวน 3 ครั้ง เรื่องบทบาทของบิดา การส่งเสริมพัฒนาการทาง อารมณ์และพัฒนาการทางสติปัญญา และทักษะในการจัดกิจกรรมและสิ่งแวดล้อมที่บ้าน เก็บข้อมูล ระหว่างวันที่ 8 พฤษภาคม 2543 ถึงวันที่ 7 กรกฎาคม 2543 เวลา 9 สัปดาห์ ด้วยการสัมภาษณ์ กลุ่มตัวอย่างทั้ง 2 กลุ่ม 3 ครั้ง คือ ก่อนการทดลอง หลังการทดลอง 1 สัปดาห์ และ 4 สัปดาห์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่ามัธยฐาน Chi-square test และสถิติ Independent samples t-test เปรียบเทียบคะแนนความรู้ เจตคติและการปฏิบัติในการส่งเสริม พัฒนาการแก่บุตรทั้ง 2 ด้านของบิดาระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมด้วยสถิติ independent samples t-test และ paired t-test ผลการศึกษาพบว่าก่อนการทดลอง กลุ่มตัวอย่างทั้ง 2 กลุ่มมีลักษณะทั่วไป ด้านประชากร ไม่แตกต่างกัน หลังการทดลอง 1 สัปดาห์ และ 4 สัปดาห์ กลุ่มทดลองมีความรู้ เจตคติ และการ ปฏิบัติต่อบทบาทของบิดาในการส่งเสริมพัฒนาการทางอารมณ์และสติปัญญาแก่บุตรปฐมวัย สูงกว่า ก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ (p-value<0.001), (p-value<0.001) และ (p-value<0.001) ตามลำดับ และพบว่ากลุ่มทดลอง มีความรู้ เจตคติ และการปฏิบัติของกลุ่ม ทดลองสูงกว่ากลุ่มควบคุม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ (p-value<0.001), (p-value< 0.001), (p-value<0.001) และ (p-value<0.001) ตามลำดับ จากผลการศึกษาสรุปได้ว่า การเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมทำให้บิดาที่มีบุตรวัยปฐมวัย มีความรู้ เจตคติ และการปฏิบัติที่สูงขึ้น จึงควรมีการส่งเสริมให้มีโครงการ หรือกิจกรรม ฝึกอบรมที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับบทบาทของบิดา และการส่งเสริมพัฒนาการแก่บุตรให้แก่บิดา เพื่อให้บิดาได้รับความรู้ เกิดความเข้าใจที่ถูกต้อง มีเจตคติที่ดีต่อการทำหน้าที่ของ บิดา และสามารถนำความรู้ที่ได้รับไปปฏิบัติต่อบุตรได้ เป็นการสร้างความรัก ความผูกพัน ที่ดีภายในครอบครัวระหว่างบิดาและบุตร ส่งเสริมสถาบันครอบครัว และช่วยพัฒนาให้เด็ก ไทยมีอารมณ์ที่สดชื่นแจ่มใส มีสติปัญญาที่ดีต่อไปในอนาคต