การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อพัฒนาเครื่องมือวัดการรับรู้ภาวะ สุขภาพสำหรับคนไทยวัยผู้ใหญ่ (HPS-T) ที่มีคุณภาพทั้งในด้านความตรงเชิงโครงสร้าง ความตรงเชิงเนื้อหา ความเที่ยง และอำนาจจำแนก ขั้นตอนในการพัฒนาเครื่องมือฯ เริ่มต้นด้วยการทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง การสนทนากลุ่ม และการทำเดลฟายเทคนิค เพื่อค้นหาความตรงเชิงโครงสร้างและความตรง เชิงเนื้อหาของเครื่องมือในเบื้องต้น เครื่องมือวักการรับรู้ภาวะสุขภาพที่สร้างขึ้น ได้นำมาทดสอบความเที่ยง และอำนาจจำแนก 3 ครั้งในคนไทยวัยผู้ใหญ่ กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 320 คน สำหรับกลุ่มตัวอย่างของการศึกษาครั้งนี้จำนวน 1,600 คน ได้จากการสุ่ม ตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน (Multi-stage Sampling) จากประชากรวัยผู้ใหญ่ในกรุงเทพมหานคร และ 12 เขตสาธารณสุขทั่วประเทศ การเก็บข้อมูลทำโดยการสัมภาษณ์โดยใช้เครื่องมือวัด การรับรู้ภาวะสุขภาพสำหรับคนไทยวัยผู้ใหญ่ (HPS-T) ที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้น การตรวจสอบความตรงเชิงโครงสร้างของเครื่องมือฯ ในขั้นแรกทำโดยการวิเคราะห์ องค์ประกอบเชิงสำรวจ (Exploratory Factor Analysis) ด้วยโปรแกรม SPSS จากข้อคำถาม ทั้งหมด 46 ข้อ ได้ผลการสกัดองค์ประกอบ 8 องค์ประกอบ (รวมจำนวนข้อคำถามทั้งหมด 34 ข้อ) ได้แก่ การรับรู้ภาวะสุขภาพในอดีต (Prior Health) การรับรู้ภาวะสุขภาพใน ปัจจุบัน (Current Health) การรับรู้ภาวะสุขภาพในอนาคต (Health Outlook) ความสนใจ สุขภาพ (Health Interest) ความตระหนักเกี่ยวกับสุขภาพ (Health Concern) การรับรู้ ความต้านทานและโอกาสเสี่ยงต่อการเจ็บป่วย (Resistance or Susceptibility to illness) การรับรู้ความรุนแรงของการเกิดโรค (Health Threat) และความเข้าใจเกี่ยวกับการเจ็บป่วย (Sickness Orientation) จากผลการสกัดองค์ประกอบในการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ เมื่อนำไปวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน (Confirmatory Factor Analysis) ด้วยโปรแกรม LISREL 8.30 ผลปรากฏว่า โมเดลไม่สอดคล้องกับข้อมูล ดังนั้นจึงได้มาพิจารณาความตรง เชิงเนื้อหาอีกครั้งซึ่งได้มีการตัดข้อคำถามบางข้อออกและในบางองค์ประกอบได้ถูกแบ่ง เป็น 2 องค์ประกอบ จากนั้นนำไปวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันอีกครั้ง ผลปรากฏว่า โมเดลมีความสอดคล้องกับข้อมูล ในขั้นสุดท้ายเครื่องมือวัดการรับรู้ภาวะสุขภาพสำหรับ คนไทยวัยผู้ใหญ่จึงประกอบด้วย 9 ด้าน (องค์ประกอบ) 27 ข้อคำถาม โดย 8 ด้านยังคงเดิม มี 1 ด้านที่เพิ่มเข้ามาใหม่คือ การรับรู้ภาวะสุขภาพในปัจจุบันมื่อเปรียบเทียบกับ ผู้อื่น (Comparative Current Health) ความเที่ยงของเครื่องมือทั้งฉบับ (Cronbachs coefficient alpha) มีค่าเท่ากับ .8304 โดยมีความเที่ยงรายด้านตั้งแต่ด้านที่ 1-9 เท่ากับ .5634, .8340, .5996, .5362, .5750, .5188, .6699, .5226 และ .6491 ตามลำดับ การวิจัยครั้งนี้นับครั้งแรกที่มีการพัฒนาเครื่องมือวัดการรับรู้ภาวะสุขภาพ สำหรับคนไทยวัยผู้ใหญ่ที่มีสุขภาพดี ซึ่งสามารถนำไปใช้ในการเก็บข้อมูลมาประเมินความ ต้องการทางด้านสุขภาพของคนไทยวัยผู้ใหญ่ และนำไปใช้ในการพัฒนาโครงการส่งเสริม สุขภาพสำหรับคนไทยวัยผู้ใหญ่ต่อไป