การวิจัยครั้งนี้ เป็นการผลิตและทดลองใช้หนังสือคู่มือศึกษาธรรมชาติเพื่อการท่องเที่ยว เชิงนิเวศ ประจำเส้นทางศึกษาธรรมชาติ อุทยานแห่งชาติน้ำหนาว โดยมีลำดับขั้นตอนดังนี้ 1. ผลิตคู่มือศึกษาธรรมชาติ จากการศึกษาเอกสารงานวิจัย การสังเกต และการสอบถาม เพื่อให้ตรงกับความต้องการของนักท่องเที่ยวมากที่สุด และพัฒนาโดยการนำไปทดลองใช้กับ นักท่องเที่ยว 1 คน และ 5 คน พร้อมทั้งมีการตรวจสอบคุณภาพคู่มือโดยผู้เชี่ยวชาญ 5 ท่าน 2. ทดลองใช้คู่มือศึกษาธรรมชาติจากกลุ่มตัวอย่างแบบไม่เจาะจง ซึ่งได้แก่นักท่องเที่ยว ที่เดินทางไปเที่ยวอุทยานแห่งชาติน้ำหนาวและมีความประสงค์จะเดินศึกษาธรรมชาติเส้นทาง ห้วยหญ้าเครือ จำนวน 40 คน ประเมินผลสัมฤทธิ์การใช้คู่มือ โดยใช้แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียน ชนิดเลือกตอบ 4 ข้อ จำนวน 20 ข้อ ประเมินคุณภาพของคู่มือโดยใช้แบบสอบถาม ความพึงพอใจและแบบสอบถามความคิดเห็น วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา แสดงจำนวน ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าสถิติวิเคราะห์ด้วย t-test ผลการวิจัยพบว่า เมื่อเปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยความรู้ก่อนและหลังการใช้คู่มือศึกษา ธรรมชาติที่ผลิตขึ้น พบว่าคะแนนเฉลี่ยความรู้หลังการใช้คู่มือศึกษาธรรมชาติสูงกว่าก่อนการ ใช้คู่มือศึกษาธรรมชาติอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ 0.05 กลุ่มตัวอย่างได้แสดงความคิดเห็นต่อ คู่มือศึกษาธรรมชาติและมีความพอใจในระดับมาก จึงสรุปได้ว่า คู่มือศึกษาธรรมชาติที่ผลิตขึ้นมีคุณภาพในระดับที่ทำให้ผู้ศึกษามีความรู้ เพิ่มขึ้นจากเดิม และการนำเสนอของคู่มือในด้านต่างๆ มีความเหมาะสม