การตรวจหาการปนเปื้อนของเชื้อ ~iSalmonella~i ในไข่ไก่ และตัวอย่างในสิ่งแวดล้อม โดยทำการศึกษาในฟาร์มไก่ไข่ 2 แบบ คือ ระบบเปิด (ฟาร์ม A, B) และระบบปิด (ฟาร์ม C) ในเขตจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ระหว่างเดือนกรกฎาคม-กันยายน 2543 พบความชุกของเชื้อ ~iSalmonella~i ร้อยละ 3.2 (51/1617) จากจำนวนไข่ไก่และตัวอย่างสิ่งแวดล้อมทั้งหมด 1,617 ตัวอย่าง ในฟาร์มไก่ทั้ง 3 ฟาร์ม ด้วยวิธีการใช้อาหารเสริม Buffered Peptone Water- Modified Semi-Solid Rappaport Vassiliadis และ Selenite Cystine-Xylose-Lysine Dexoxycholate agar พบความชุกของเชื้อ salmonellae ที่แยกได้จากตัวอย่าง ร้อยละ 5.1 30/588) ในฟาร์ม C ซึ่งพบในมากกว่าในฟาร์ม A ร้อยละ 3.0 ( 15/505) และ B ร้อยละ 1.1 (6/254) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05) นอกจากนี้พบการปนเปื้อนของเชื้อ salmonellae จากตัวอย่างถาดไข่พลาสติกในฟาร์ม C ร้อยละ 41.5 (22/53) ซึ่งพบมากกว่า ฟาร์ม A ร้อยละ 13.3 (4/30) และ B ร้อยละ 15.2 (5/33) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05) การปนเปื้อนเชื้อ salmonellae ในมือคนเก็บไข่พบเฉพาะฟาร์ม C เท่านั้น ในฟาร์มไก่พบการ ปนเปื้อนในถาดไข่พลาสติกมากที่สุด ร้อยละ 26.7 (31/116) รองลงมาพบในน้ำสำหรับเลี้ยงไก่ ร้อยละ 13.5 (5/37) มือคนเก็บไข่ร้อยละ 13.2 (5/38) อาหารเลี้ยงไก่ ร้อยละ 10.3 (9.87) และอุจจาระไก่ ร้อยละ 0.2 (1/596) การศึกษาครั้งนี้ไม่พบการปนเปื้อนในตัวอย่างเปลือกไข่ และไข่เลย ในจำนวน 71 salmonellae ไอโซเลท (isolates) ที่แยกได้ทั้งหมดมี 17 serovars ด้วยกัน พบ ~iS. braenderup~i มากที่สุด ร้อยละ 36.3 (26/17), รองลงมา ~iS. emek~i ร้อยละ 16.9, ~iS. borvismorbificans~i ร้อยละ 7.0, ~iS. cerro~i ร้อยละ 5.6, ~iS. welteverden~i ร้อยละ 5.6, ~iS. para/typhi~i B Var Javar ร้อยละ 4.2 เป็นต้น การดื้อต่อยาต้านจุลชีพ 6 ชนิด ของ salmonellae ที่แยกได้พบร้อยละ 56.3 แสดงการดื้อยา ที่ทดสอบอย่างน้อย 1 ชนิด และดื้อยาต่อยาต้านจุลชีพ Tetracycline มากที่สุดร้อยละ 75 ตามด้วย nalidixic acid ร้อยละ 70, sulfamethoxazole ร้อยละ 70, chloramphenicol ร้อยละ 60 และ ampicillin ร้อยละ 27.5 ในการศึกษาครั้งนี้พบว่า salmonellae ทั้งหมด ที่แยกได้ไม่ดื้อต่อยา cefotaxime ในฟาร์ม C พบการกระจายของเชื้อ ~iS. braenderup~i ที่ต้านยาจุลชีพชนิด ampicillin ในตัวอย่างอาหารสัตว์และมือคนเก็บไข่ นอกจากนี้ยังมีเชื้อ ที่แสดงแบบแผนดื้อยา 2 ชนิดคือ tetracycline และ sulfamethoxazole ที่แยกได้จากตัวอย่าง ถาดไข่พลาสติกและมือคนเก็บไข่ และ ~iS.emek~i พบดื้อต่อยาต้านจุลชีพ 4 ชนิด คือ tetracycline, sulfamethoxazole, chloramphenicol, และ ampicillin ในตัวอย่างถาดไข่ พลาสติกและ มือคนเก็บไข่ ฉะนั้นถาดไข่พลาสติกและมือคนเก็บไข่น่าจะเป็นแหล่งสำคัญของ การกระจายเชื้อ salmonellae ข้อมูลจากการศึกษาครั้งนี้จะเป็นประโยชน์สำหรับการบริหาร จัดการและควบคุมการแพร่กระจายของเชื้อ salimonellae ในอุตสาหกรรมไข่ไก่เพื่อการ ควบคุมคุณภาพของอาหารต่อไป