การศึกษาที่ผ่านมายังไม่สามารถอธิบายการรับรู้ต่อการหมดประจำเดือนของผู้หญิงไทย ที่ชัดเจน ทำให้ขาดแนวทางการจัด บริการสุขภาพที่สอดคล้องกับความต้องการของผู้หญิงไทย ผู้วิจัยจึงทำการวิจัยเชิงคุณภาพเพื่อค้นหาความหมายและการรับรู้ต่อการมีและการหมดประจำ เดือน อาการผิดปกติที่เกิดขึ้นในวัยนี้ ตลอดจนกระบวนการบำบัดอาการดังกล่าว ด้วยการ สัมภาษณ์เชิงลึกและสังเกตอย่างมีส่วนร่วมในสถานที่ทำงานของผู้ให้ข้อมูลจำนวน 19 ราย ซึ่งได้รับการพิทักษ์สิทธิ์อย่างเคร่งครัด และดำรงสัมพันธภาพที่ดีต่อกัน ตลอดระระเวลา 6 เดือน ผลการวิจัยพบว่า ผู้หญิงเห็นว่าการมีและการหมดประจำเดือนเป็นภาวะธรรมชาติที่มี ความสำคัญต่อสุขภาพ สภาพอารมณ์ และความงามของผู้หญิง การหมดประจำเดือนทำให้ไม่สามารถ ขับเลือดเสียออกได้ เป็นผลให้ผู้หญิงมีอารมณ์แปรปรวน ดังคำโบราณที่ว่า "เลือดจะไป ลมจะมา" ความเครียดในชีวิตช่วงนี้มีผลต่อการเกิดอาการ ผู้หญิงรับรู้ต่อการหมดประจำเดือน เป็น 4 ลักษณะคือ มีหรือหมดล้วนเป็นธรรมชาติ, ดีใจได้หมดเมนส์, เมนท์ทำพิษ, ลังเลใจ... หมดดีหรือไม่ดี ผู้หญิงส่วนใหญ่รับรู้ว่าตนมีอาการไม่รุนแรง และประเมินความรุนแรงได้เป็น 3 ระดับ คือ รุนแรงมาก ทนไม่ได้, ต้องพึ่งยา ต้องหาหมอ และอาการน้อย พอทนได้ ความรุนแรงนี้ มีผลต่อการเลือกวิธีบำบัดอาการคือ กลุ่มที่รุนแรงจะมีการใช้ยาและฮอร์โมนทดแทนด้วยความ กังวล ส่วนกลุ่มที่พอทนได้มักดูแลตนเองอย่างอิสระด้วยวิธีธรรมชาติคือ ปรับเปลี่ยนการ บริโภค ออกกำลังกายและผ่อนคลายความเครียดโดยเฉพาะการปฏิบัติธรรม ซึ่งให้ผลดีต่อ สุขภาพและช่วยบรรเทาอาการได้หลายอย่าง ผู้หญิงมักสนใจแสวงหาความรู้จากหลายแหล่ง อย่างกระตือรือร้น โดยมักปรึกษาผู้หญิงที่ใกล้ชิดและมีประสบการณ์หมดประจำเดือนมาก่อน โดยเฉพาะมารดา ผู้หญิงจะไตร่ตรอง ทดลอง ก่อนเลือกวิธีที่เหมาะสมกับตน ซึ่งพบว่าผู้หญิง ทุกรายพอใจการบำบัดอาการด้วยการแพทย์แบบผสมผสานโดยใช้ "สุขภาพทางเลือก" เป็นหลัก ผู้วิจัยได้นำเสนอรูปแบบกระบวนการบำบัดอาการหมดประจำเดือนที่แสดงขั้นตอน คือ การรับรู้อาการ, ประเมินอาการ, แสวงหาข้อมูล, บำบัดอาการและประเมินประสิทธิผลที่มี ต่อความผาสุกในชีวิต กระบวนการนี้อยู่ภายใต้ปัจจัยเงื่อนไข ได้แก่ การรับรู้สภาวะสุขภาพ การมีและหมดประจำเดือน สัมพันธภาพในครอบครัวไทยและกลุ่มเพื่อนหญิง ความเชื่อแบบแผน การรักษาและการใช้ฮอร์โมนทดแทน รูปแบบการดำเนินชีวิต เหตุการณ์วิกฤตในชีวิตและการให้ ความสำคัญกับภาพลักษณ์ ผู้วิจัยเสนอให้มีการนำรูปแบบนี้ไปใช้ในการวิจัยและใช้ชี้นำการจัด บริการสุขภาพเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของหญิงไทยวัยหมดประจำเดือนต่อไป