การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการตัดสินใจเลือกประเภทอาชีพและปัจจัย ที่มีความสัมพันธ์กับการตัดสินใจเลือกประกอบอาชีพ ของนักศึกษาระดับประกาศนียบัตร วิชาชีพเกษตรศาสตร์ ในโครงการปฏิรูปการศึกษาเกษตรเพื่อชีวิต ชั้นปีที่ 3 วิทยาลัยเกษตร และเทคโนโลยีภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย เป็นนักศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพเกษตรศาสตร์ ในโครงการปฏิรูปการศึกษาเกษตรเพื่อชีวิต ชั้นปีที่ 3 ในปีการศึกษา 2542 จำนวน 574 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลครั้งนี้ เป็นแบบสอบถามที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น โดยผ่านการตรวจสอบความเที่ยงตรงตามเนื้อหา สาระและเชิงโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อูล ด้วยเครื่องคอมพิวเตอร์โปรแกรมสำเร็จรูป SPSS for Window Version 6.5 โดยใช้สถิติ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสูงสุด ค่าต่ำสุด และใช้สถิติ วิเคราะห์ไค-สแควร์ ในการทดสอบสมมติฐานการวิจัย ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ นักศึกษามีการตัดสินใจเลือกประเภทอาชีพ ดังนี้ อันดับ 1 การศึกษาต่อ ร้อยละ 47.7 อันดับ 2 เลือกอาชีพเกษตรกรรมและศึกษาต่อ ร้อยละ 20.2 อันดับ 3 เลือกอาชีพนอก ภาคเกษตรกรรมและศึกษาต่อร้อยละ 15.7 อันดับ 4 เลือกอาชีพเกษตรกรรม ร้อยละ 8.9 อันดับ 5 เลือกอาชีพนอกภาคเกษตรกรรม ร้อยละ 7.5 ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการตัดสินใจเลือกประเภทอาชีพของนักศึกษา จำแนกตาม ประเภทได้ดังนี้ 1. ความคาดหวังต่อความสำเร็จของอาชีพ มีความสัมพันธ์กับการตัดสินใจเลือกประเภท อาชีพอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 2. ความคาดหวังของบิดามารดาต่ออาชีพบุตร มีความสัมพันธ์กับการตัดสินใจเลือกประเภท อาชีพ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05