การศึกษานี้เป็นการศึกษาภาคตัดขวาง (Cross-sectional study) กลุ่มตัวอย่าง เป็นนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย ในโรงเรียนสังกัดกรมสามัญศึกษา จังหวัดอุบลราชธานี ปีการศึกษา 2543 การเลือกตัวอย่างใช้วิธีสุ่มตัวอย่างแบบสุ่ม 3 ขั้นตอน ได้นักเรียน จำนวน 1,035 คน แยกเป็นนักเรียนชาย 348 คน และนักเรียนหญิง 687 คน เก็บข้อมูลจากแบบ สอบถามโดยให้นักเรียนตอบแบบสอบถามด้วยตนเอง ประกอบด้วยข้อมูลส่วนบุคคล สังคม เศรษฐกิจ พฤติกรรมสุขภาพ 17 พฤติกรรมและความคาดหวังในความสามารถของตนเองต่อพฤติกรรมสุขภาพ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้สถิติวิเคราะห์องค์ประกอบ (Factor analysis) จัดกลุ่ม พฤติกรรมเพื่อหารูปแบบการปฏิบัติตนด้านสุขภาพ และสถิติวิเคราะห์ถดถอยพหุเชิงเส้น (Multiple regression analysis) เพื่อหาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคล สังคม เศรษฐกิจ และความคาดหวังในความสามารถของตนเองต่อพฤติกรรมสุขภาพ กับรูปแบบการปฏิบัติตนด้าน สุขภาพที่ได้ ผลการวิจัยพบว่า การวิเคราะห์องค์ประกอบสามารถจัดรูปแบบการปฏิบัติตนด้านสุขภาพ ได้ 4 รูปแบบในนักเรียนชาย คือ รูปแบบที่ 1 พฤติกรรมความสะอาด และหลีกเลี่ยงการบริโภค อาหารประเภทเนื้อสัตว์ดิบ หรือสุก ๆ ดิบ ๆ รูปแบบที่ 2 พฤติกรรมการตรวจสุขภาพ ความ ปลอดภัย และหลีกเลี่ยงความเครียด รูปแบบที่ 3 พฤติกรรมหลีกเลี่ยงการดื่มเครื่องดื่ม แอลกอฮอล์ และหลีกเลี่ยงการมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่สวมถุงยางอนามัย และรูปแบบที่ 4 พฤติกรรม หลีกเลี่ยงการใช้สารเสพติด ส่วนในนักเรียนหญิงจัดได้ 6 รูปแบบ คือ รูปแบบที่ 1 พฤติกรรม ความสะอาด รูปแบบที่ 2 พฤติกรรมการควบคุมน้ำหนัก รูปแบบที่ 3 พฤติกรรมหลีกเลี่ยงการใช้ สารเสพติด รูปแบบที่ 4 พฤติกรรมความปลอดภัย รูปแบบที่ 5 พฤติกรรมการตรวจสุขภาพ และ รูปแบบที่ 6 พฤติกรรมหลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์และหลีกเลี่ยงการบริโภคเนื้อสัตว์ดิบ หรือสุก ๆ ดิบ ๆ และจากการวิเคราะห์ถดถอยพหุเชิงเส้นพบว่า ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับ รูปแบบการปฏิบัติตนด้านสุขภาพของนักเรียนชายและนักเรียนหญิง ส่วนใหญ่คือ ปัจจัยความ คาดหวังในความสามารถของตนเองและผลการเรียน