การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อที่จะคัดเลือกพื้นที่ที่เหมาะสมสำหรับการก่อสร้างระบบบำบัด น้ำเสียรวมของเทศบาลในจังหวัดสระบุรี โดยใช้ปัจจัยสิ่งแวดล้อมทางกายภาพที่มีอิทธิพลต่อการ คัดเลือกพื้นที่ก่อสร้างระบบบำบัดน้ำเสีย ที่ได้มาจากการทบทวนเอกสารและการสอบถามผู้เชี่ยวชาญ ปัจจัยที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ ลักษณะภูมิประเทศ ประเภทของเนื้อดิน การซึมซาบน้ำของดิน การใช้ ประโยชน์ที่ดิน ชั้นคุณภาพลุ่มน้ำ พื้นที่อนุรักษ์ และเส้นทางคมนาคม ทำการวิเคราะห์ค่าความเหมาะสม ของปัจจัยต่าง ๆ ที่ได้จากการสอบถามผู้เชี่ยวชาญในแต่ละสาขาวิชา วิเคราะห์ค่าความสำคัญของ ปัจจัยจากวิธีการทางสถิติและทำการนำเข้าและจัดเก็บข้อมูลในคอมพิวเตอร์โดยระบบสารสนเทศ ภูมิศาสตร์ โดยใช้โปรแกรม ARC/INFO และ ARC VIEW ในการจัดเก็บ จัดการและวิเคราะห์ข้อมูล ด้วยเทคนิคการซ้อนทับข้อมูล (OVERLEY ANALYSIS) วิเคราะห์ร่วมกับค่าความสัมพันธ์ของปัจจัย นอกจากนี้ยังนำปัจจัยด้านจำนวนประชากร ความหนาแน่นประชากร ความเร็วและทิศทางลม มาร่วม พิจารณาด้วย เพื่อให้ได้พื้นที่ที่เหมาะสมสำหรับการก่อสร้างระบบบำบัดน้ำเสียรองรับจำนวนประชากร ที่จะเพิ่มขึ้นในอนาคต และเพื่อป้องกันปัญหามลพิษที่จะส่งผลกระทบต่อประชาชน ผลการศึกษาได้จำแนกพื้นที่ที่เหมาะสมสำหรับการก่อสร้างระบบบำบัดน้ำเสียเป็น 3 ระดับ คือ 1) พื้นที่เหมาะสมมาก พบอยู่บริเวณที่ราบตอนกลางและตะวันตกของพื้นที่ศึกษา ประกอบไปด้วย พื้นที่บางส่วนของอำเภอดอนพุด หนองโดน บ้านหมอ เสาไห้ หนองแซง เมืองหนองแค วิหารแดง เฉลิมพระเกียรติและแก่งคอย โดยมีเนื้อที่ 1552.19 ตารางกิโลเมตร หรือ 970,118.75 ไร่ คิดเป็น ร้อยละ 44.42 ของพื้นที่ 2) พื้นที่เหมาะสมปานกลาง พบในบริเวณทิศตะวันออกและตะวันออก เฉียงเหนือของอำเภอมวกเหล็ก มีเนื้อที่ 148.08 ตารางกิโลเมตร หรือ 92,550 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 4.24 ของพื้นที่ 3) พื้นที่เหมาะสมต่ำ พบในบริเวณทิศตะวันออกเฉียงใต้ของพื้นที่ศึกษา โดยส่วน ใหญ่อยู่ในอำเภอมวกเหล็ก และแก่งคอย มีเนื้อที่ 324.49 ตารางกิโลเมตร หรือ 202,806 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 9.28 ของพื้นที่ พื้นที่ที่เหลือเป็นพื้นที่กันออก 1469.51 ตารางกิโลเมตร หรือ 918,443.75 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 42.06 ของพื้นที่ ผลการจำแนกความเหมาะสมของพื้นที่เป็นราย เทศบาล พบว่าเทศบาลเมืองสระบุรี พื้นที่ที่เหมาะสมได้แก่พื้นที่ตำบลปากข้าวสาร เทศบาลตำบล แก่งคอย พื้นที่ที่เหมาะสมได้แก่พื้นที่ตำบลห้วยแห้ง เทศบาลตำบลหนองแค พื้นที่ที่เหมาะสมได้แก่ พื้นที่ตำบลไผ่ต่ำ เทศบาลตำบลหนองหมูและเทศบาลตำบลบ้านลำ พื้นที่ที่เหมาะสมได้แก่พื้นที่ตำบล วิหารแดง เทศบาลตำบลหนองแซง พื้นที่ที่เหมาะสมได้แก่พื้นที่ตำบลหนองกบ เทศบาลตำบลบ้านหมอ พื้นที่ที่เหมาะสมได้แก่พื้นที่ตำบลหรเทพ เทศบาลตำบลบ้านครัวพื้นที่ที่เหมาะสมได้แก่พื้นที่ตำบลบาง โขมด เทศบาลตำบลคอนพุด พื้นที่ที่เหมาะสมได้แก่พื้นที่ตำบลบ้านหลวง เทศบาลตำบลหนองโดน พื้นที่ที่เหมาะสมได้แก่พื้นที่ตำบลดอนทอง เทศบาลพระพุทธบาทพื้นที่ที่เหมาะสมได้แก่พื้นที่ตำบลนายาว เทศบาลตำบลเสาไห้พื้นที่ที่เหมาะสมได้แก่พื้นที่ตำบลสวนดอกไม้ เทศบาลตำบลบ้านยางพื้นที่ที่เหมาะสม ได้แก่พื้นที่ตำบลบ้านยาง เทศบาลตำบลมวกเหล็กพื้นที่ที่เหมาะสมได้แก่พื้นที่ตำบลมิตรภาพ เทศบาล ตำบลวังม่วงไม่พบพื้นที่ที่เหมาะสมเนื่องจากเป็นพื้นที่กันออก ผลการศึกษาที่ได้ในครั้งนี้ สามารถใช้เป็น แนวทางในการวางแผนจัดการพื้นที่ประกอบการตัดสินใจคัดเลือกพื้นที่สำหรับก่อสร้างระบบบำบัดน้ำเสีย รวมของเทศบาลต่าง ๆ ในจังหวัดสระบุรี