งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเหตุผลการตัดสินใจเลือกระหว่างดำรงสมณเพศ กับการลาสิกขาเปรียบเทียบกับตัวแปรอายุ พรรษา จำนวนพี่น้องร่วมบิดามารดา วิชาเอกที่ ศึกษา ผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษา และวุฒิการศึกษาเปรียญธรรม กลุ่มตัวอย่างคือ พระนิสิตชั้น ปีที่ 4 มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ปีการศึกษา 2542 จำนวน 221 รูป เก็บ ข้อมูลเป็นแบบสอบถามประกอบด้วยข้อมูลส่วนบุคคล และแบบมาตรวัดประมาณค่า ทำการวิเคราะห์ ข้อมูลทั่วไปโดยใช้สถิติร้อยละ ทำการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรกับผลการตัดสินใจ โดยใช้สถิติไค-สแควร์ และใช้ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐานสำหรับวัดเหตุผลการตัดสินใจ เปรียบเทียบเหตุผลข้อย่อยโดยใช้สถิติ t-test ผลการวิจัยพบว่า ลักษณะส่วนบุคคลมีตัวแปรที่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .05 คือ อายุ พรรษา และตัวแปรที่ไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 คือ จำนวนพี่น้องร่วมบิดามารดา วิชาเอกที่ศึกษา ผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษา และวุฒิการศึกษา เปรียญธรรม ส่วนที่เป็นเหตุผลของการตัดสินใจ พบว่า พระนิสิตทั้ง 2 กลุ่ม คือ กลุ่มที่ตัดสินใจ เลือกดำรงสมณเพศ กับกลุ่มที่ตัดสินใจเลือกลาสิกขา มีลำดับความสำคัญของเหตุผลไม่แตกต่างกัน แต่เมื่อพิจารณาเป็นรายข้อแล้ว พบว่า มีลำดับเหตุผลแตกต่างกัน เหตุผลข้อย่อย 3 อันดับแรก ของกลุ่มเลือกดำรงสมณเพศ คือ เป็นงานที่เหมาะกับอุปนิสัยและบุคลิกภาพของตน, มีโอกาสทำ คุณประโยชน์ให้กับประเทศชาติ, เป็นอาชีพที่สามารถจะดำรงชีวิตได้อย่างมีความสุข กลุ่มที่ ตัดสินใจเลือกลาสิกขา มีลำดับความสำคัญของเหตุผลข้อย่อย 3 อันดับแรก คือ เป็นงานที่ สามารถพัฒนาตนเองให้มีความก้าวหน้าได้ตามแผน, เป็นอาชีพที่สามารถจะดำรงชีวิตได้อย่าง มีความสุข, เป็นงานที่เหมาะกับอุปนิสัยและบุคลิกภาพของตน จากการวิจัยมีข้อเสนอแนะว่า ควรจะมีการให้บริการข้อมูลข่าวสารต่างๆ อันเป็นการ ปลูกฝังทัศนคติที่ดีต่อการดำรงสมณเพศต่อไป หรือเลือกลาสิกขา และควรมีการให้คำปรึกษาที่ เหมาะสมต่อการดำรงชีวิตของนิสิต