การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างและทดลองใช้กระบวนการเรียนการสอนที่เน้น นักเรียนเป็นศูนย์กลาง 3 วิธี คือ กระบวนการเรียนการสอนแบบโครงการ แบบแก้ปัญหา และแบบสถานการณ์จำลอง เรื่องระบบนิเวศ ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย กระบวนการเรียน การสอนที่สร้างขึ้นได้นำไปทดลองใช้กับกลุ่มตัวอย่าง ซึ่งเป็นนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษา ปีที่ 4 โรงเรียนสุวรรณารามวิทยาคม กรุงเทพมหานคร ปีการศึกษา 2542 โดยใช้วิธีการ สุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบง่าย 1 ห้องเรียน มีจำนวนนักเรียน 40 คน เครื่องมือในการวิจัย คือ กระบวนการเรียนการสอนที่เน้นนักเรียนเป็นศูนย์กลาง เรื่องระบบนิเวศ รายวิชา ว 411 วิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม ใช้วิธีการทดสอบก่อน-หลังการเรียน ด้วยแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียน เพื่อหาค่าความแตกต่างระหว่างค่าเฉลี่ยก่อนและหลังการทดลองใช้กระบวนการ เรียนการสอน 3 วิธี ผลการวิจัยพบว่า คะแนนเฉลี่ยของผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนหลังเรียนด้วย กระบวนการเรียนการสอนนี้ มีค่าสูงกว่าก่อนการเรียนของนักเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ ระดับ 0.05