ครูคำ กาไวย์ เป็นศิลปินพื้นบ้านล้านนาผู้มีความชำนาญในการสืบสาน พัฒนา และสร้างสรรค์ ศิลปะการแสดงพื้นบ้านล้านนาจนได้รับยกย่องเชิดชูเกียรติเป็นศิลปินแห่งชาติ ประจำปี พ.ศ.2535 วิทยานิพนธ์เรื่อง คำ กาไวย์ ศิลปินแห่งชาติ : ชีวประวัติและผลงานการแสดงพื้นบ้าน-ช่างฟ้อน มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาชีวประวัติ และผลงานที่ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย รวมถึงบทบาท ของครูคำ กาไวย์ ด้านการแสดงศิลปะพื้นบ้านในสังคมล้านนา การวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาทางมานุษยวิทยา ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพโดยศึกษา ข้อมูลจากเอกสารที่เกี่ยวข้อง และการศึกษาภาคสนามตั้งแต่เดือนตุลาคม 2539 ถึงเดือนสิงหาคม 2541 เพื่อนำมาวิเคราะห์ และสังเคราะห์ถึงชีวประวัติ และผลงานการแสดงพื้นบ้านล้านนาของ ครูคำ กาไวย์ ผลการศึกษาพบว่า ครูคำ กาไวย์ เป็นศิลปินแห่งชาติ ที่ได้ต่อสู้กับความลำบากยากจน และฟันฝ่าอุปสรรคด้วยความวิริยะ อุตสาหะตั้งแต่วัยเด็กจนกระทั่งมีครอบครัว ด้วยพรสวรรค์ ในการแสดงศิลปะพื้นบ้านล้านนาจึงผ่านการคัดเลือกให้เป็นคนตีกลองประจำวัดเอรัญทวัน วิถีชีวิต การแสดงเริ่มตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมา เมื่อมีโอกาสแสดงบ่อยครั้ง มีบุคคลและหน่วยงานต่างๆ ให้ การสนับสนุนจึงทำให้เป็นที่รู้จักทั่วไป ต่อมา ครูคำ กาไวย์ ได้พัฒนาและสร้างสรรค์ศิลปะการ แสดงพื้นบ้านล้านนามากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะการตีกลองสะบัดชัยได้ปรับปรุงกระบวนท่าตีให้มีลีลา รุกเร้า โลดโผน แตกต่างกับที่มีมาแต่โบราณ รวมถึงการประดิษฐ์กลองเองจนเป็นที่ยอมรับกัน อย่างกว้างขวาง ส่วนชุดฟ้อนที่มีส่วนร่วมคิดประดิษฐ์ท่าขึ้นใหม่ก็แสดงถึงเอกลักษณ์ของศิลป วัฒนธรรมล้านนาอย่างแท้จริง ดังนั้น ในหลักสูตรของการศึกษาเกี่ยวกับวิชาดนตรี-นาฎศิลป์พื้นบ้าน ควรบรรจุชีวประวัติ ของศิลปินพื้นบ้านด้วย เพื่อเป็นการอนุรักษ์ ส่งเสริมและสืบทอดต่อไป โดยเฉพาะศิลปะการแสดง พื้นบ้านล้านนา