วิทยานิพนธ์เรื่องนี้เป็นการศึกษาด้วยระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เพื่อศึกษาในเรื่อง การดำเนินงานของกลุ่มสหกรณ์ชาวไร่สับปะรดสามร้อยยอดจำกัด ในช่วงปี 2538-2541 ซึ่ง ปัจจุบันกลุ่มมีสมาชิก 456 คน มีสินทรัพย์หมุนเวียน 24,672,137 บาท โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาลักษณะทั่วไป สาเหตุการจัดตั้งกลุ่ม การดำเนินงาน การบริหาร การมีส่วนร่วมของ สมาชิก ปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำเนินงานและกลุ่มสหกรณ์กับการช่วยเหลือชุมชน ตลอดจนปัญหา และอุปสรรคในการดำเนินงานของกลุ่มสหกรณ์ ในการศึกษาวิจัยครั้งนี้ แบ่งการวิเคราะห์ออกเป็น 2 ส่วนคือส่วนที่ 1 คือ วิเคราะห์ ข้อมูลในเชิงธุรกิจของสหกรณ์ เพื่อศึกษาถึงความสามารถหรือประสิทธิภาพของผู้บริหารในการ บริการจัดการธุรกิจของสหกรณ์ รูปแบบการดำเนินธุรกิจ โดยใช้การวิเคราะห์ข้อมูลเอกสาร ส่วนที่ 2 คือ ข้อมูลในด้านการจัดการเพื่อเข้าใจถึงสภาพความสัมพันธ์ของกลุ่มในส่วนของ ประธาน คณะกรรมการ และสมาชิก ที่มีต่อสหกรณ์โดยใช้ข้อมูลจากการสัมภาษณ์แบบเป็นทางการ และไม่เป็นทางการร่วมกับวิธีการสังเกต วิธีการวิเคราะห์ข้อมูลใช้แนวคิดและทฤษฎีดังต่อไปนี้ คือ แนวคิดเกี่ยวกับสหกรณ์ ทฤษฎีการมีส่วนร่วม ทฤษฎีการกระทำทางสังคม ทฤษฎีความขัดแย้ง ทฤษฎีการบริหารจัดการ แนวคิดเรื่ององค์กรชุมชนและประชาสังคม และแนวคิดเรื่องกลุ่ม จากการศึกษาพบว่า การดำเนินธุรกิจของสหกรณ์ในช่วงเริ่มแรกมีบทบาทในธุรกิจขายผลผลิต ส่งโรงงานเป็นหลัก สามารถสร้างผลกำไรให้กับสหกรณ์ได้ในอัตราสูง และได้มีการปรับเปลี่ยน บทบาทมาเป็นธุรกิจจัดหาวัสดุการเกษตรให้กับสมาชิกซึ่งจากการดำเนินธุรกิจดังกล่าวสร้างผลกำไร ให้สหกรณ์ได้น้อย และในบางปียังก่อให้เกิดการขาดทุน แต่บทบาทของสหกรณ์ที่เปลี่ยนไปก็ยัง เป็นที่พอใจแก่สมาชิก ปัจจัยที่เป็นตัวแปรที่สำคัญในการเปลี่ยนบทบาทดังกล่าวมาจากสภาพการณ์ ที่เปลี่ยนแปลงไปของตลาดนโยบายของคณะกรรมการ ความสามารถของผู้จัดการ ผลการดำเนินธุรกิจทั้งสองรูปแบบ เป็นการช่วยเพิ่มอำนาจการต่อรอง และเป็นการเพิ่ม ทางเลือกให้กับสมาชิกและชุมชน จึงควรเพิ่มศักยภาพทางด้านการดำเนินธุรกิจทั้งสองส่วนให้มี ความสำคัญเท่าเทียมกัน และควรเพิ่มบทบาท การมีส่วนร่วมของสมาชิกในเรื่องของการตัดสินใจ ร่วมความคิดกับสหกรณ์ให้มากยิ่งขึ้น จะทำให้เกิดการพัฒนาที่ยั่งยืน สร้างประโยชน์ให้ต่อสมาชิก และกลุ่ม