การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจเพื่อวิเคราะห์รูปแบบและแนวทางพัฒนาการนิเทศงาน ของกรมสุขภาพจิต โดยใช้แบบสอบถาม กลุ่มตัวอย่าง 2 กลุ่ม คือ ผู้นิเทศงานกรมสุขภาพจิต จำนวน 12 คน และผู้รับนิเทศงาน ได้แก่ผู้รับผิดชอบงานสุขภาพจิต ใน สสจ., รพศ., รพท. จำนวน 110 คน และแบบสัมภาษณ์ สัมภาษณ์ผู้บริหารกรมสุขภาพจิต ได้แก่ อธิบดีกรมสุขภาพจิต รอง อธิบดีกรมสุขภาพจิต นายแพทย์ใหญ่กรมสุขภาพจิต ผู้อำนวยการกองแผนงาน และผู้อำนวยการ สำนักพัฒนาสุขภาพจิต จำนวน 7 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนาแสดงค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า รูปแบบการนิเทศงานกรมสุขภาพจิต ทั้ง 7 ด้าน ในปี 2541 โครงสร้าง การนิเทศงานมีรูปแบบไม่ซับซ้อน มีการแบ่งหน้าที่เป็นลายลักษณ์อักษร และมีการติดต่อสื่อสาร 2 ทาง กลยุทธ์การนิเทศงานมีการวางแผนการดำเนินงาน โดยร่วมกันระหว่างผู้นิเทศและผู้รับนิเทศ แบบนิเทศยังไม่ได้มาตรฐาน มีการติดตามผลน้อย ด้านระบบมีการกำหนดเนื้อหาการนิเทศและการ นำผลไปใช้ ด้านบุคลากร มีจำนวนและคุณสมบัติเหมาะสม ด้านแบบการบริหารมีพฤติกรรมเน้นคนและ งานมาก และคำนึงถึงปัญหาและความต้องการของผู้รับการนิเทศ ด้านทักษะมีระดับทักษะทั้ง 3 ด้าน คือ ด้านเทคนิค มนุษย์สัมพันธ์ และความคิดรวบยอด อยู่ในระดับปานกลาง ด้านค่านิยมร่วม มีการ กำหนดเป้าหมายสูงสุดหรือค่านิยมร่วมเพื่อการเยี่ยมเยือน มีการเปลี่ยนแปลงให้สอดคล้องนโยบาย และการประเมินผลสำเร็จ โดยร้อยละ 50.0 มีความสำเร็จในระดับมาก แนวทางพัฒนาการนิเทศ งานกรมสุขภาพจิต ด้านโครงสร้าง ควรมีการกำหนดให้มีส่วนร่วมในการดำเนินงานจากผู้รับการนิเทศ ด้านกลยุทธ์ ควรมีการพัฒนาแบบนิเทศให้มีมาตรฐาน ด้านระบบเน้นการนำผลไปใช้ ด้านบุคลากร ควรเน้นให้มีการกำหนดคุณสมบัติและพัฒนาความรู้อย่างต่อเนื่อง ด้านแบบการบริหาร ควรมีการ พัฒนาให้ผู้นิเทศมีพฤติกรรมมุ่งงานและมุ่งคน ด้านทักษะ ควรพัฒนาทักษะทั้ง 3 ด้าน ด้านค่านิยม ร่วม ควรกำหนดให้มีการตั้งเป้าหมายสูงสุดหรือค่านิยมร่วมร่วมกัน