วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีความมุ่งหมายเพื่อศึกษาถึงการเปลี่ยนแปลงทางด้านเศรษฐกิจ สังคม และสภาพนิเวศน์ของชุมชนขนาบนาก ซึ่งเป็นชุมชนหนึ่งในอำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช การศึกษาแบ่งเป็น 4 ตอน คือ ตอนที่ 1 ประวัติและวิถีการดำเนินชีวิตของชุมชนขนาบนากก่อน การเปลี่ยนแปลงระบบการผลิตของชุมชน ตอนที่ 2 การเพาะเลี้ยงกุ้งกุลาดำ ตอนที่ 3 การ เปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นภายหลังการปรับเปลี่ยนรูปแบบการผลิตทางเศรษฐกิจ และตอนที่ 4 บทวิเคราะห์ของชุมชน โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ผลการศึกษาพบว่า ระบบการผลิตกุ้งกุลาดำของชุมชนขนาบนากเป็นปัจจัยที่ทำให้เกิด การเปลี่ยนแปลงทางด้านเศรษฐกิจ สังคมและสภาพนิเวศน์ของชุมชน ในอดีตวิถีชีวิตของชุมชน ขนาบนากมีความสัมพันธ์กับธรรมชาติ มีสภาพความเป็นอยู่แบบเรียบง่าย การผลิตของชุมชน สอดคล้องและสัมพันธ์กับระบบนิเวศน์ของชุมชนเป็นหลัก ไม่ว่าจะเป็นการเกษตรหรือการประมง ที่เน้นเพื่อการบริโภคในครัวเรือน ต่อมาเมื่อภาคราชการได้นำโครงการเพาะพันธ์สัตว์น้ำ โดยเฉพาะการเพาะเลี้ยงกุ้งกุลาดำเข้ามาในชุมชน โดยผ่านกระบวนการเผยแพร่ความรู้ทาง วิชาการและกลุ่มผู้นำภายในชุมชน ทำให้ระบบการผลิตของชุมชนเปลี่ยนจากการผลิตเพื่อการ บริโภคเป็นการผลิตเพื่อการค้า และนำเทคโนโลยีการผลิตสมัยใหม่เข้ามาใช้ในการผลิต อัน เป็นที่มาของการเปลี่ยนแปลงทางด้านเศรษฐกิจ สังคมและสภาพนิเวศน์ ผลจากการเปลี่ยนแปลงระบบการผลิตของชุมชน ทำให้ฐานทรัพยากรและสภาพนิเวศน์ท้องถิ่น ถูกทำลายและเสื่อมโทรม วิถีชีวิตของคนท้องถิ่นถูกดึงเข้าสู่ระบบตลาดอย่างต่อเนื่อง มีเงินตรา หมุนเวียนในชุมชนมากขึ้น ในขณะที่วิถีชีวิตของคนในชุมชนถูกดึงเข้าสู่ระบบตลาดและความเป็น สังคมเมืองอย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม แม้ว่าสภาพแวดล้อมและเศรษฐกิจของชุมชนจะเปลี่ยนแปลง ไปอย่างรวดเร็วและรุนแรง แต่เนื่องจากระบบความสัมพันธ์ภายในที่เหนียวแน่นทำให้ชุมชนสามารถ ปรับตัวเพื่อรับมือกับการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวนี้ได้