การบริหารจัดการทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัดของสถานีอนามัยให้เกิดประสิทธิภาพ สูงสุด เพื่อให้เกิดความเสมอภาคในการเข้าถึงบริการสาธารณสุขและเหมาะสมกับการเปลี่ยน แปลงทางเศรษฐกิจ ต้องอาศัยข้อมูลต้นทุนประกอบการบริหาร การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ วิเคราะห์ต้นทุนต่อหน่วยบริการ จำแนกตามกิจกรรมการบริการของสถานีอนามัยสังกัดสำนักงาน สาธารณสุขกิ่งอำเภอบางเสาธง จังหวัดสมุทรปราการ ปีงบประมาณ 2541 ในมุมมองของผู้ให้บริการ รูปแบบการวิจัยเชิงอรรถาธิบาย กลุ่มประชากรที่ทำการวิจัยคือสถานีอนามัยทั้งหมดของ กิ่งอำเภอบางเสาธง จำนวน 6 แห่ง โดยเก็บข้อมูลย้อนหลังจากแหล่งข้อมูลทุติยภูมิและ บางส่วนเก็บข้อมูลไปข้างหน้า เครื่องมือที่ใช้คือแบบบันทึกข้อมูลตามองค์ประกอบต้นทุน จำแนกเป็น ต้นทุนค่าแรง ต้นทุนค่าวัสดุ และต้นทุนลงทุนจัดกลุ่มต้นทุนตามเกณฑ์กิจกรรม ของสถานีอนามัย แบ่งเป็นต้นทุนทางตรงและต้นทุนทางอ้อม ซึ่งการกระจายต้นทุนทางอ้อม สู่กิจกรรมบริการใช้วิธีการกระจายโดยตรง เมื่อนำปริมาณบริการของแต่ละกิจกรรมมาหาร ต้นทุนรวมของกิจกรรมนั้นจะได้เป็นต้นทุนต่อหน่วยบริการกิจกรรมนั้น ผลการวิจัยโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาวิเคราะห์ข้อมูลพบว่า ต้นทุนต่อหน่วยบริการ จำแนกตามกิจกรรมการให้บริการของสถานีอนามัยโดยเฉลี่ยสูงที่สุดือ กิจกรรมอนามัยแม่และ เด็กเป็นเงิน 228.97 บาท รองลงมาคือ กิจกรรมรักษาพยาบาลเป็นเงิน 149.83 บาท กิจกรรม อนามัยโรงเรียนเป็นเงิน 110.87 บาท กิจกรรมวางแผนครอบครัวเป็นเงิน 101.97 บาท กิจกรรม ทันตสาธารณสุขเป็นเงิน 97.41 บาท กิจกรรมสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรคเป็นเงิน 69.79 บาท เมื่อจำแนกตามกิจกรรมพบว่าต้นทุนกิจกรรมรักษาพยาบาลคือร้อยละ 56.20 ของต้นทุนรวม กิจกรรมอนามัยแม่และเด็กคือร้อยละ 6.61 กิจกรรมวางแผนครอบครัวคือร้อยละ 5.34 กิจกรรม เสริมสร้างภูมิคุ้มกันโรคคือร้อยละ 10.48 กิจกรรมอนามัยโรงเรียนคือร้อยละ 3.01 กิจกรรม ทันตสาธารณสุขคือร้อยละ 4.96 เมื่อพิจารณาต้นทุนรวมของสถานีอนามัยพบว่า ต้นทุนค่าวัสดุ สูงที่สุดคือร้อยละ 51.15 รองลงมาคือต้นทุนค่าแรงและต้นทุนค่าลงทุนร้อยละ 33.55 และ 15.30 ตามลำดับ ข้อเสนอแนะที่ได้จากการวิจัยคือ การพัฒนาระบบบริหารเวชภัณฑ์อย่างต่อ เนื่อง จัดทำระบบข้อมูลด้านการเงินเพื่อนำไปพัฒนาระบบบริหารทรัพยากร การประชาสัมพันธ์ และสร้างศรัทธาแก่ชุมชนโดยการพัฒนาระบบบริการให้สะดวกรวดเร็ว เพื่อให้ประชาชนมาใช้ บริการเพิ่มมากขึ้นซึ่งสามารถทำให้ต้นทุนการบริการของสถานีอนามัยลดลง