การวิจัยเชิงสำรวจครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความรู้ ความคิดเห็น ของหัวหน้าสถานีอนามัย และกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ในการเฝ้าระวังโรคตามพระราชบัญญัติ โรคติดต่อ พ.ศ. 2523 กลุ่มตัวอย่างเป็นหัวหน้าสถานีอนามัยจำนวน 383 คน โดยใช้แบบ สอบถาม กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน จำนวน 583 คน โดยใช้แบบสัมภาษณ์ ทำการเก็บรวบรวมข้อมูล ตั้งแต่เดือนตุลาคม - ธันวาคม 2540 และนำมาวิเคราะห์โดยใช้ค่าสถิติร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าตถิติที และค่าไคสแควร์ ผลการศึกษาพบว่า หัวหน้าสถานีอนามัยได้รับการอบรมการเฝ้าระวังโรค ร้อยละ 50.70 เคยรายงานโรค ร้อยละ 73.40 กำนัน ผู้ใหญ่บ้านแจ้งให้ทราบเพียงร้อยละ 4.44 ขาดความรู้ตามกฎหมาย กำหนดเรื่องจำนวนของโรคติดต่ออันตราย โรคติดต่อต้องแจ้งความ และโรคติดต่อทั่วไป ไม่ทราบการเป็นพนักงานของเจ้าหน้าที่กำนันผู้ใหญ่ ไม่เห็นด้วยที่ เจ้าบ้านที่มีผู้ป่วยหรือสงสัยว่าป่วยเป็นโรคติดต่ออันตราย หรือโรคติดต่อต้องแจ้งความ ต้องแจ้งให้เจ้าพนักงานสาธารณสุข หรือพนักงานเจ้าหน้าที่ทราบภายใน 24 ชั่วโมง นอกจากนี้พบว่า อายุและการแจ้งโรค มีความสัมพันธ์กับความรู้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P = 0.0242 และ 0.0215) ส่วนกลุ่มกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน พบว่ามีการแจ้งโรค ร้อยละ 37.90 โดยพบเองเพียงร้อยละ 12.00 และขาดความรู้เกี่ยวกับลักษณะอาการของโรคติดเชื้อ และโรคระบบทางเดินอาหารที่กำหนดไว้ในกฎหมายและทราบว่าเป็นพนักงาน เจ้าหน้าที่เพียง ร้อยละ 37.70 โดย เพศ และการแจ้งโรค มีความสัมพันธ์กับความรู้ในการเฝ้าระวังโรค อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P = 0.0029 และ P = 0.0222) และยังพบว่าความรู้และความ คิดเห็นในการเฝ้าระวังโรค ระหว่างหัวหน้าสถานีอนามัยกับกำนัน ผู้ใหญ่บ้านมีความ สัมพันธ์กันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P = 0.0001 และ P = 0.0014) จากผลการศึกษามี ข้อเสนอแนะ ควรจัดให้มีกิจกรรมเพิ่มพูนความรู้ในการเฝ้าระวังโรคติดต่ออย่างต่อเนื่อง แก่ผู้มีหน้าที่ดังกล่าว