ในภาวะที่ประเทศประสบปัญหาวิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจประกอบกับการจัดตั้งให้เทศบาล มีจำนวนเพิ่มมากขึ้นในเวลาเดียวกัน ส่งผลให้งบประมาณรายรับโดยเฉพาะรายได้จากภาษีอากร และเงินอุดหนุนที่ได้รับจัดสรรจากรัฐบาลส่วนกลางลดน้อยลงตามไปด้วย ความอยู่รอดขององค์กร ด้วยการพึ่งตนเองทางการคลังจึงเป็นประเด็นที่นำมาศึกษาในครั้งนี้โดยมีเทศบาลตำบลแสนสุข เป็นกรณีศึกษา เพื่อให้ทราบถึงสภาพการจัดหารายได้เพื่อการพึ่งตนเองของเทศบาล และความ คิดเห็นของนักการเมือง (สมาชิกสภาเทศบาลและคณะเทศมนตรี) ข้าราชการ (พนักงานเทศบาล) และประชาชนในท้องถิ่น การศึกษาในครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ โดยการใช้ข้อมูลงบประมาณของเทศบาลตำบล แสนสุขรวมเวลา 11 ปี มาวิเคราะห์โครงสร้างรายรับ รายจ่าย และสถานะทางการคลัง รวมทั้ง ได้ใช้แบบสอบถามร่วมกับการสัมภาษณ์แบบเจาะลึกเพื่อศึกษาความคิดเห็นของกลุ่มตัวอย่างทั้ง สามกลุ่มดังกล่าวรวมจำนวน 211 ราย แล้วนำมาวิเคราะห์หาค่าทางสถิติด้วยวิธีหาค่าเฉลี่ย อัตราร้อยละ และการวิเคราะห์เชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า เทศบาลตำบลแสนสุขมีรายได้หลักมาจากเงินอุดหนุน รองลงมาเป็นรายได้ จากภาษีอากร ทรัพย์สิน เงินกู้และเงินจ่ายขาดสะสม ค่าธรรมเนียม ค่าปรับและใบอนุญาต และ เบ็ดเตล็ด ตามลำดับ ส่วนรายจ่ายของเทศบาลเป็นรายจ่ายพิเศษสูง รองลงมาเป็นรายจ่ายของ หน่วยงาน และรายจ่ายงบกลาง ตามลำดับ ด้านสถานะทางการคลังอยู่ในภาวะเกินดุลมาโดยตลอด คิดเป็นมูลค่าเฉลี่ย 4.002 ล้านบาท หรือร้อยละ 3.82 ของยอดรายจ่าย ทั้งนี้ เมื่อพิจารณา ด้านสมรรถนะในการบริหารงานประจำและสมรรถนะด้านการบริหารงานพัฒนาท้องถิ่น พบว่า เทศบาลสามารถพึ่งตนเองได้ทางการคลังด้านการบริหารงานประจำ แต่ไม่สามารถพึ่งตนเองได้ ทางด้านการบริหารงานพัฒนาท้องถิ่น ซึ่งจากการศึกษาความคิดเห็นของกลุ่มตัวอย่างทั้งสามกลุ่ม ต่างมีความคิดเห็นสอดคล้องกับผลการวิเคราะห์ดังกล่าว สำหรับความเห็นส่วนใหญ่เกี่ยวกับแนวทางจัดหารายได้เพิ่มเติมให้แก่เทศบาล ได้แก่ การเพิ่มอัตราค่าธรรมเนียมบริการสาธารณะบางประเภท การดำเนินกิจการเทศพาณิชย์ การพัฒนาและปรับปรุงประสิทธิภาพในการจัดเก็บภาษีอากร การเก็บค่าเข้าในสถานที่ท่องเที่ยว และอำนวยความสะดวกในการชำระภาษีแก่ประชาชน ส่วนแนวทางในการลดรายจ่ายของเทศบาล ส่วนใหญ่เห็นว่า ควรเพิ่มมาตรการควบคุมตรวจสอบการใช้จ่ายงบประมาณ การรณรงค์ประหยัด ค่าใช้จ่ายต่างๆ การลดหรือไม่เพิ่มจำนวนเจ้าหน้าที่เทศบาล ตลอดจนการดำเนินโครงการพัฒนา เท่าที่จำเป็นเร่งด่วนในท้องถิ่น