การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงรูปแบบและพฤติกรรมการค้ายาเสพติด ตลอดจน วิธีการหลีกเลี่ยงกฎหมายของผู้ค้ายาเสพติด ประชากรที่ศึกษาเป็นผู้ต้องขังที่กระทำผิดเกี่ยวกับ ยาเสพติด โดยแบ่งเป็นกลุ่มผู้ค้ายาเสพติดรายใหญ่ ผู้ค้ารายย่อยและผู้ลำเลียง ซึ่งถูกศาลพิพากษา ลงโทษให้จำคุก ณ ทัณฑสถานบำบัดพิเศษกลาง จำนวนทั้งสิ้น 408 คน โดยใช้แบบสอบถามเป็น เครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล ผลการวิจัยพบว่าผู้ต้องขังที่มีภูมิหลังทางสังคมต่างกันมีรูปแบบและพฤติกรรมการค้า ยาเสพติดต่างกัน โดยกลุ่มผู้ค้ารายใหญ่ เป็นผู้มีความรู้ มีงานทำเป็นหลักแหล่ง ซึ่งการติดต่อ ค้ายาเสพติดจะทำการค้าภายในและระหว่างประเทศ รูปแบบการค้ายาเสพติด กลุ่มนี้จะผลิต ยาเสพติดขึ้นมาเพื่อขายเอง ก่อนนำออกขายจะมีสถานที่เก็บยาเสพติดไว้โดยเฉพาะ และขายให้ แก่ลูกค้าประจำเพื่อนำไปขายต่อไป ส่วนผู้ค้ารายย่อย ซึ่งเป็นกลุ่มประชากรที่มีจำนวนมากที่สุด นั้น ภูมิหลังทางสังคมมีความรู้ต่ำ ไม่มีอาชีพเป็นหลักแหล่ง จะรับซื้อยาเสพติดมาจากผู้ค้า รายใหญ่ แล้วนำมาแบ่งบรรจุก่อนจำหน่ายแก่ลูกค้าเพื่อนำไปเสพ ในขณะที่ผู้ลำเลียงลักษณะ ภูมิหลังทางสังคมคล้ายกับผู้ค้ารายย่อย โดยจะรับจ้างขนยาเสพติดจากผู้ค้ารายใหญ่ไปส่ง แก่ลูกค้าทั่วไป ผู้วิจัยจึงเสนอแนะถึงวิธีการป้องกัน แก้ไข การค้ายาเสพติด โดยเน้นการปราบปราม โดยเฉพาะเขตชุมชนแออัดในกรุงเทพฯ ซึ่งถือว่าเป็นแหล่งจำหน่ายยาเสพติดที่สำคัญ นอกจากนี้ กลุ่มผู้ค้ารายย่อยและผู้ลำเลียงส่วนมาก เป็นผู้มีความรู้ต่ำ ไม่มีอาชีพแน่นอน ควรส่งเสริม ระบบการศึกษา ตลอดจนเน้นให้ประชาชนทุกคนมีอาชีพพอเลี้ยงตัวได้ และในส่วนของผู้กระทำผิด ควรเพิ่มบทลงโทษหนักขึ้นกว่าเดิม ซึ่งแสดงให้เหฌ็นว่าสังคมดำเนินการกับผู้กระทำความผิด อย่างจริงจัง เพื่อมิให้เป็นแบบอย่างแก่คนทั่วไป