การใช้ปัจจัยการผลิตที่เกินความจำเป็น ทำให้เกษตรกรมีค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้น ดังนั้นการใช้ปัจจัยที่เหมาะสมจะช่วยลดค่าใช้จ่าย และลดผลกระทบของการใช้สารเคมี เกินความจำเป็นที่มีผลต่อสิ่งแวดล้อมได้ งานวิจัยนี้ได้ทำการศึกษาปัจจัยการผลิต 4 ชนิด คือ ปัจจัยแรงงาน ปุ๋ยเคมี ปุ๋ยคอก และมูลค่าสารป้องกันกำจัดศัตรูพืช ชนิดผักที่เกษตรกรนิยมปลูก 3 ชนิด คือ ผักคะน้า ผักกาดขาว และผักกวางตุ้ง ที่มีการใช้วิธีการป้องกันกำจัดศัตรูพืชทั้ง 3 วิธีการ คือ วิธีการป้องกันกำจัดศัตรูพืช แบบผสมผสาน การกางกุ้ง และการใช้สารเคมี พื้นที่ที่ทำการศึกษา คือ ตำบลบางเหรียง อำเภอควนเนียง ตำบลกำแพงเพชร อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา ซึ่งเป็นพื้นที่ปลูกผัก ที่สำคัญของภาคใต้ วัตถุประสงค์ในการศึกษาครั้งนี้ ก็เพื่อศึกษาเปรียบเทียบต้นทุน และผลตอบแทนจากการผลิตผัก ที่ใช้วิธีการป้องกันกำจัดศัตรูพืชที่แตกต่างกัน เพื่อ วิเคราะห์ความสัมพันธ์ของการใช้ปัจจัยการผลิต ที่มีต่อผลผลิตผักที่ใช้วิธีการป้องกัน กำจัดศัตรูพืชที่แตกต่างกัน โดยเน้นการวิเคราะห์ประสิทธิภาพทางเศรษฐกิจ และผล ตอบแทนต่อขนาดการผลิต และเพื่อศึกษาทัศนคติของเกษตรกรต่อการผลิตผักที่ใช้วิธีการ ป้องกันกำจัดศัตรูพืชที่แตกต่างกัน การเก็บข้อมูล ในกลุ่มที่ใช้วิธีการป้องกันกำจัด ศัตรูพืชแบบผสมผสาน และการกางมุ้ง จะเก็บข้อมูลทุกครัวเรือน ส่วนเกษตรกรที่ใช้ วิธีการป้องกันกำจัดศัตรูพืชแบบสารเคมี จะใช้วิธีการสุ่มอย่างง่าย และเริ่มเก็บ ข้อมูลในช่วงฤดูกาลผลิต มกราคม 2541 - มีนาคม 2541 ผลการวิเคราะห์ต้นทุนและผลตอบแทนของการผลิตผัก 3 ชนิด จะทำการทดสอบ ค่าเฉลี่ยเปรียบเทียบผักแต่ละชนิดที่ใช้วิธีการป้องกันกำจัดศัตรูพืช 3 วิธีการ โดยใช้ วิธี Duncans New Multiple Range Test : DMRT ผลปรากฎว่า ผักแต่ละชนิด ที่ใช้วิธีการป้องกันกำจัดศัตรูพืชที่แตกต่างกัน ต้นทุนและผลตอบแทนไม่มีความแตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ แต่เมื่อทดสอบราคาเฉลี่ยต่อกิโลกรัม พบว่ากลุ่มที่ใช้ วิธีการป้องกันกำจัดศัตรูพืชแบบการกางมุ้ง ได้รับราคาสูงกว่ากลุ่มอื่นๆ อย่างมีนัย สำคัญทางสถิติ ผลการวิเคราะห์ฟังก์ชั่นการผลิตแบบคอบบ์-ดักลาส (Cobb-Douglas) ของผัก 3 ชนิด ที่ใช้วิธีการป้องกันกำจัดศัตรูพืช 3 วิธีการ โดยศึกษาปัจจัยการผลิต 4 ชนิด ผลปรากฎว่า ผักคะน้า ไม่มีปัจจัยอิสระตัวใดที่มีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วนใน ผักกาดขาว และผักกวางตุ้ง ที่ใช้วิธีการป้องกันกำจัดศัตรูพืชทั้ง 3 วิธีการ มีขนาด การผลิตผักอยู่ในระยะผลตอบแทนต่อขนาดลดน้อยถอยลง ยกเว้นผักกาดขาว ที่ใช้วิธีการ ป้องกันกำจัดศัตรูพืชแบบผสมผสาน มีขนาดการผลิตอยู่ในระยะผลตอบแทนต่อขนาดเพิ่มขึ้น ผลการวิเคราะห์ประสิทธิภาพทางเศรษฐกิจสามารถบอกได้ว่าปัจจัยการผลิตใดควรลด หรือเพิ่ม ผลการวิเคราะห์ทัศนคติโดยใช้แบบจำลอง Probit และ Logit เพื่อศึกษา ว่าปัจจัยใดบ้างที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงทัศนคติของเกษตรกรให้มาใช้วิธีการป้องกัน กำจัดศัตรูพืชแบบผสมผสาน และการกางมุ้ง ผลปรากฎว่าปัจจัยภาวะการเจ็บป่วย ความคิดเห็นของการเข้าร่วมกลุ่ม จำนวนแหล่งข่าวสารด้านการเกษตร ประสบการณ์ ในการปลูกผัก รายได้ และปัจจัยปริมาณของแมลงและสัตว์อื่นๆ ที่มีประโยชน์ต่อพืชผัก เป็นปัจจัยที่มีนัยสำคัญทางสถิติ ข้อเสนอแนะจากการวิเคราะห์ประสิทธิภาพทางเศรษฐกิจ สามารถบอกได้เฉพาะทิศทางของการใช้ปัจจัยการผลิตว่าควรลดหรือเพิ่ม และในพัฒนา การเกษตร เจ้าหน้าที่ควรจะให้ข่าวสารด้านต่างๆ ที่มีอิทธิพลต่อการเปลี่ยนแปลงทัศนคติ ของเกษตรกร