การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาความตั้งใจย้ายถิ่นและปัจจัยที่มีความ สัมพันธ์กับความตั้งใจย้ายถิ่นเพื่อหางานทำ ของนักศึกษาผู้ใหญ่ หลักสูตรการศึกษา นอกโรงเรียน ในเขตพื้นที่ที่มีระดับการพัฒนาอุตสาหกรรมสูง ปานกลาง และต่ำ ประชากรที่ทำการวิจัย คือ นักศึกษาผู้ใหญ่ที่กำลังศึกษาอยู่ในปีการศึกษา 2540 ณ ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียน ในเขตพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง กลุ่มตัวอย่าง ที่ใช้ในการศึกษาจำนวน 600 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย เป็นแบบสอบถามที่ได้รับ การตรวจสอบความเที่ยงตรงเชิงโครงสร้างและเนื้อหา รวมทั้งผ่านการทดลองใช้ โดยมีความเชื่อมั่นอยู่ระหว่าง 0.64-0.81 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยเครื่องคอมพิวเตอร์ หาค่าสถิติพื้นฐาน และวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของตัวแปรด้วยการวิเคราะห์การถดถอย พหุแบบขั้นตอน ผลการวิจัย พบว่า นักศึกษาผู้ใหญ่ทั้ง 3 เขตพื้นที่มีความตั้งใจย้ายถิ่นเพื่อ หางานทำไม่แตกต่างกันมากนัก โดยนักศึกษาผู้ใหญ่ในเขตพื้นที่ที่มีระดับการพัฒนาอุตสาหกรรม ต่ำ มีความตั้งใจย้ายถิ่นสูงที่สุด ทั้งนี้ตัวแปรอิสระทั้งหมด สามารถอธิบายความแปรปรวน ของระดับความตั้งใจย้ายถิ่นเพื่อหางานทำ ของกลุ่มตัวอย่างได้ร้อยละ 28.68 (R(2) = 0.2868) และพบว่า ตัวแปรการเลื่อนสถานภาพทางสังคมมีความสัมพันธ์ ทางบวกกับความตั้งใจย้ายถิ่นเพื่อหางานทำ ตัวแปรการรับรู้สภาพแวดล้อมเกี่ยวกับการ พัฒนาอุตสาหกรรม ตัวแปรรายได้ที่คาดหวังจากการทำงานเอกชนต่างประเทศ และ ตัวแปรเขตการพัฒนาอุตสาหกรรมระดับปานกลาง มีความสัมพันธ์ทางลบกับความตั้งใจ ย้ายถิ่นเพื่อหางานทำ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ดังนั้นผู้วิจัยขอเสนอแนะ ให้รัฐหาแนวทางพัฒนาภูมิภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง ให้ประชากรมีวิถีการประกอบ อาชีพหลากหลาย รวมทั้งส่งเสริมให้ประชากรในพื้นที่ได้มีโอกาสพัฒนาวิชาชีพและอาชีพ ที่ทำเป็นการทำโดยอิสระได้ และน่าจะได้ผนวกเนื้อหาการเรียนรู้เข้าในหลักสูตร การศึกษานอกโรงเรียน