วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเปรียบเทียบแนวความคิดเกี่ยวกับ มนุษย์ในอุดมคติในคัมภีร์สัทธรรมปุณฑริกสูตรและงานเขียนเรื่องอุตรรัฐของเพลโต จากการศึกษาพบว่ามนุษย์ในอุดมคติตามแนวความคิดในคัมภีร์สัทธรรมปุณฑริกสูตร ได้แก่ พระพุทธะ พระพุทธะ หมายถึง ผู้ตรัสรู้ความจริงอันสูงสุด มีความเมตตากรุณา อันหาขอบเขตมิได้ ทำหน้าที่สั่งสอนปวงชนเพื่อให้พ้นจากความทุกข์ เป็นผู้ที่มีทศหรคุณ ได้แก่ พระตถาคตอรหัง สัมมาสัมพุทโธ วิชชาจรณสัมปันโน สุคโต โลกวิทู อนุตตโร ปุริสทัมมสารถิ สัตถา เทวมนุสสานัง พุทโธ และภควา ดังนั้นพระพุทธะจึงหมายถึง บุคคลผู้ได้บรรลุถึงซึ่งพุทธภาวะหรือบุคคลผู้ตรัสรู้ธรรมอันสูงสุด สำหรับวิธีปฏิบัติ เพื่อมุ่งสู่ความเป็นมนุษย์ในอุดมคตินั้นกล่าวว่า เริ่มต้นด้วยความศรัทธาและปัญญาเพื่อ นำไปสู่การตรัสรู้ แต่อย่างไรก็ตามจะต้องมีการบำเพ็ญเพียรโพธิสัตว์มรรคอย่างครบถ้วน และขจัดอวิชชาจนหมดสิ้นแล้วจึงจะบรรลุพุทธภาวะได้ ในทรรศนะของเพลโต มนุษย์ในอุดมคติในงานเขียนเรื่องอุตมรัฐ ได้แก่ ราชา ปราชญ์ ราชาปราชญ์ หมายถึง ผู้ที่มีปัญญาฉลาด มีธรรมชาติในการใฝ่หาความรู้ และมี วิญญาณแห่งเหตุผล ควบคุมวิญญาณแห่งเจตนารมณ์และวิญญาณแห่งความต้องการ เป็นบุคคล ผู้ซึ่งเห็นผลประโยชน์ของรัฐมากกว่าผลประโยชน์ของตนเอง ทำหน้าที่ปกครองรัฐในอุดมคติ มีคุณธรรม 4 ประการ คือ ความฉลาด ความกล้าหาญ ความรู้จักประมาณ และความ ยุติธรรม ในอุตมรัฐกล่าวถึงราชาปราชญ์ว่าเป็นผู้ที่อยู่ในโลกแห่งมโนคติหรือโลกแห่งแบบ และสามารถเข้าถึงแบบที่สูงสุด ได้แก่ แบบแห่งความดี ทางด้านวิธีปฏิบัติเพื่อมุ่งสู่ ความเป็นมนุษย์ในอุดมคตินั้น เพลโตอาศัยกระบวนการทางการศึกษาเป็นเครื่องมือในการ แสวงหาความรู้ และคัดเลือกบุคคลที่จะเป็นราชาปราชญ์ การเปรียบเทียบแนวความคิดระหว่างแหล่งข้อมูลทั้งสองพบว่ามนุษย์ในอุดมคติ ของแต่ละแนวความคิดกำเนิดมาจากพื้นฐานทางความคิดและกระบวนการในการพัฒนามนุษย์ ที่แตกต่างกัน ดังนั้นมนุษย์ในอุดมคติของทั้งสองจึงมีความแตกต่างกัน แต่สิ่งที่เหมือนกันคือ มนุษย์ในอุดมคตินั้นเป็นผู้ที่มีปัญญาแห่งการรู้แจ้งและทำหน้าที่เพื่อประโยชน์สุขของส่วนรวม ทำให้สังคมมีความสงบสุขและมีสันติภาพเกิดขึ้น