การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการย้ายถิ่น การปรับตัว และปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความตั้งใจที่จะอยู่ถาวรของแรงงานพม่าในจังหวัดเชียงราย วิธีการศึกษาเป็นแบบการสำรวจกลุ่มตัวอย่างที่ศึกษา เป็นแรงงานพม่าที่ทำงานอยู่ใน จังหวัดเชียงรายตั้งแต่ 1 เดือนขึ้นไป การสุ่มตัวอย่างเป็นแบบหลายขั้นตอนเพื่อให้ กระจายตามประเภทสถานประกอบการ และอำเภอที่ได้รับการผ่อนผันโดยสุ่มตัวอย่าง จำนวน 353 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูลเป็นแบบสัมภาษณ์ เก็บข้อมูลในปี พ.ศ. 2539 ระยะเวลา 4 เดือน การวิเคราะห์ข้อมูลใช้ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าไคสแควร์ และสมการถดถอยแบบโลจิสติก ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ กลุ่มตัวอย่างแรงงานพม่าที่เข้ามาทำงานในจังหวัดเชียงราย มี 2 ประเภทคือประเภทพักอาศัย และไปกลับ ลักษณะของทั้ง 2 ประเภท ส่วนใหญ่มี เชื้อชาติไทยใหญ่ มีอายุ 20-29 ปี สถานภาพสมรสเป็นโสด ไม่ได้เรียนหนังสือ และเป็น ชายมากกว่าหญิง กลุ่มพักอาศัยส่วนใหญ่ทำงานด้านการบริการทั่วไปและเป็นคนงานใน โรงงาน รายได้เฉลี่ยต่อเดือน 2,190 บาท กลุ่มไปกลับส่วนใหญ่ประกอบอาชีพค้าขาย และงานบริการทั่วไป รายได้เฉลี่ยต่อเดือน 4,080 บาท ทั้ง 2 กลุ่มประมาณ 1 ใน 3 ส่งเงินกลับโดยเฉลี่ยประมาณ 10,000 บาทต่อคนต่อปี กระบวนการย้ายถิ่น แรงงานพม่า ส่วนใหญ่เดินทางเข้ามาครั้งแรก มาจากจังหวัดเชียงตุงประเทศพม่ามากที่สุด เส้นทาง การอพยพส่วนใหญ่เดินทางเข้ามาที่อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ลักษณะการเดินทาง เข้ามา มากกว่าครึ่งเดินทางเข้ามาคนเดียว ที่เหลือเดินทางมาพร้อมกับญาติและเพื่อน ประมาณหนึ่งในสาม มีเครือข่ายครอบครัวและเครือญาติของแรงงานพม่าอยู่ในจังหวัด เชียงรายก่อนแล้ว และทำหน้าที่ช่วยเหลือให้เดินทางเข้ามา การปรับตัวของกลุ่มพักอาศัย พบว่า แรงงานพม่ามีการปรับตัวในด้านความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล องค์กร เศรษฐกิจ และแบบแผนการใช้จ่าย ตามระยะเวลาการอยู่อาศัยที่เพิ่มขึ้น ความตั้งใจที่จะอยู่ถาวร ของแรงงานพม่ามีประมาณ 2 ใน 3 โดยปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความตั้งใจที่จะอยู่ถาวร สูงสุดในกลุ่มแรงงานที่พักอาศัยตั้งแต่ 2 ปีขึ้นไป คือ การปรับตัวในการอยู่อาศัยให้เข้า กับชุมชนและสังคมในจังหวัดเชียงราย และกลุ่มที่พักอาศัยต่ำกว่า 2 ปี พบว่า ปัจจัย ภูมิหลังและเครือข่ายครอบครัวและเครือญาติที่เชื่อมโยงด้วยความผูกพันระหว่างประเทศ พม่าและจังหวัดเชียงราย มีอิทธิพลต่อความตั้งใจอยู่ถาวรมากที่สุด ดังนั้น รัฐบาลควร ให้ความสนใจต่อข้อค้นพบดังกล่าว ควรมีนโยบายรองรับแรงงานอพยพที่ผสมกลมกลืน กับคนในพื้นที่แล้ว ควรมีนโยบายที่มีความแตกต่างในระหว่างกลุ่มแรงงานอพยพ ทั้งนี้ เพื่อจัดการกับปัญหาเฉพาะกลุ่มที่แตกต่างกัน