การวิจัยกึ่งทดลองครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการส่งเสริมให้ญาติมี ส่วนร่วมในการดูแลผู้ป่วยสูงอายุกระดูกสะโพกหัก ที่ได้รับการผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพก ต่อการฟื้นสภาพหลังผ่าตัด ความวิตกกังวลของญาติ และความพึงพอใจของผู้ป่วยและญาติ โดยใช้กรอบทฤษฎีของโอเร็มทั้งทฤษฎีการดูแลตนเอง ทฤษฎีความพร่องในการดูแลตนเอง และทฤษฎีระบบการพยาบาล เป็นแนวทางในการศึกษา กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยสูงอายุ กระดูกสะโพกหัก และญาติที่เข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยสามัญศัลยกรรมกระดูกและข้อชาย 1, 2, 3 และศัลยกรรมกระดูกและข้อหญิง โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา ตั้งแต่ เดือนพฤศจิกายน 2540 ถึงเดือนมีนาคม 2541 จำนวน 40 คู่ เลือกกลุ่มตัวอย่างแบบ เฉพาะเจาะจงตามคุณสมบัติที่กำหนดไว้ จัดตัวอย่างเข้ากลุ่ม โดยกลุ่มควบคุมจะได้รับ การพยาบาลตามปกติ ส่วนกลุ่มทดลองได้รับการพยาบาลตามปกติร่วมกับการส่งเสริมญาติ ให้มีส่วนร่วมในการดูแลผู้ป่วยตามคู่มือการส่งเสริมญาติให้มีส่วนร่วมในการดูแลซึ่งผู้วิจัย สร้างขึ้น ประเมินการฟื้นสภาพหลังผ่าตัดของผู้ป่วยโดยใช้แบบวัดความสามารถในการปฏิบัติ กิจวัตรประจำวันที่ดัดแปลงจากแบบวัดของบาร์เทล วัดความปวดและทุกข์ทรมานโดยใช้ แบบวัดความปวดของจอห์นสัน ประเมินความวิตกกังวลของญาติโดยใช้แบบประเมินความ วิตกกังวลของสไปล์เบอร์เจอร์ และประเมินความพึงพอใจของผู้ป่วยและญาติ โดยแบบวัด ที่ดัดแปลงจากแบบวัดของมันโรและคณะ ผลการวิจัยพบว่า ผู้ป่วยสูงอายุกลุ่มทดลองมีการฟื้นสภาพหลังผ่าตัดด้านความสามารถ ในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวันสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 ส่วนการฟื้นสภาพด้านความปวดและการเกิดภาวะแทรกซ้อนทั้งสองกลุ่มไม่แตกต่างกันอย่าง มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ญาติในกลุ่มทดลองมีความวิตกกังวลก่อนจำหน่ายออกจาก โรงพยาบาลต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 และทั้งผู้ป่วยและญาติ ในกลุ่มทดลองมีความพึงพอใจสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 ทำให้เห็นประโยชน์ของการจัดระบบพยาบาลตามทฤษฎีของโอเร็มโดยพัฒนาความสามารถ ของญาติในการดูแลสมาชิกผู้พึ่งพาส่งผลให้ความวิตกกังวลของญาติลดลง การฟื้นสภาพของ ผู้ป่วยด้านการปฏิบัติกิจวัตรประจำวันดีขึ้น และทั้งผู้ป่วยและญาติมีความพึงพอใจ