ความสามารถทางสมองเป็นปัญหาที่ส่งผลกระทบต่อสภาพการดำเนินชีวิตของผู้สูงอายุ ความยืนยาวของชีวิตจะไร้ค่าถ้ามีปัญหาเกี่ยวกับภาวะทางสมอง การวิจัยครั้งนี้เป็นการ วิจัยเชิงสำรวจ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะทางประชากร การดำเนินชีวิต ความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองกับการประเมินความสามารถในการจำ ความสนใจและภาษาของผู้สูงอายุ ศึกษาในผู้สูงอายุเขตราษฎร์บูรณะ จำนวน 354 คน โดยเลือกตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน ใช้แบบสัมภาษณ์ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น สัมภาษณ์ที่บ้าน ระหว่างเดือนมีนาคม-พฤษภาคม 2540 วิเคราะห์ข้อมูลโดยหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์เปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยโดยการทดสอบค่าที (T-test) การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว และการวิเคราะห์ความแปรปรวนร่วม (Ancova) ผลการวิจัย พบว่า ผู้สูงอายุส่วนใหญ่ มีความสามารถในการจำความสนใจและภาษา อยู่ในเกณฑ์ปกติ ผู้สูงอายุชายมีค่าเฉลี่ยของความสามารถในการจำ ความสนใจ และภาษา สูงกว่าผู้สูงอายุหญิง ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความสามารถในการจำ ความสนใจและภาษา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P < 0.001) ได้แก่ เพศ อายุ สถานภาพสมรส การศึกษา การ ออกกำลังกาย และการบริโภคอาหารประเภทไขมันและคาร์โบไฮเดรต ส่วนสารอาหารประเภท โปรตีน แบบแผนการนอน การมีส่วนร่วมในกิจกรรม และความรู้สึกมีคุณค่าในตนเอง ไม่มีความ สัมพันธ์กับความสามารถในการจำ ความสนใจและภาษา เมื่อวิเคราะห์ความแปรปรวนร่วม โดยควบคุมตัวแปรอายุ พบว่า เพศ สถานภาพสมรส การศึกษา การออกกำลังกาย การ บริโภคอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรต มีความสัมพันธ์กับความสามารถในการจำ ความสนใจ และภาษา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P < 0.001) แสดงให้เห็นว่าการออกกำลังกาย และ การบริโภคอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรตมีผลต่อความสามารถในการจำ ความสนใจและ ภาษา ดังนั้นควรเน้นเรื่องการส่งเสริมการออกกำลังกาย และอาหารที่เสริมสร้างเซลล์ สมอง