ปัญหาในการดำเนินการควบคุมการขายยาแผนปัจจุบันตามพระราชบัญญัติ พ.ศ. 2510 เป็นปัญหาด้านสาธารณสุขที่ทำให้ประชาชนไม่มีความปลอดภัยในการบริโภคยา มีการฝ่าฝืน และการกระทำผิดของผู้ประกอบการอยู่ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อประเมินการ ดำเนินการควบคุมการขายยาแผนปัจจุบันตามพระราชบัญญัติยา พ.ศ. 2510 ของเภสัชกรใน สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด โดยศึกษาลักษณะประชากร ความรู้เกี่ยวกับพระราชบัญญัติยา พ.ศ. 2510 ปัจจัยจูงใจ และหาความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะประชากร ความรู้ ปัจจัยจูงใจ กับการดำเนินการควบคุมการขายยาแผนปัจจุบันของเภสัชกร ในสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด เป็นการวิจัยเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวาง กลุ่มประชากรเป็นเภสัชกรที่ปฏิบัติงานในกลุ่ม งานคุ้มครองผู้บริโภคและเภสัชสาธารณสุขในสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด ทั่วประเทศ จำนวน 75 จังหวัด (ยกเว้นกรุงเทพมหานคร) ใช้แบบสอบถามทางไปรษณีย์ ในช่วงระหว่างวันที่ 25 สิงหาคม ถึง 31 ตุลาคม 2542 ได้รับแบบสอบถามคืนกลับ จำนวน 65 จังหวัด คิดเป็น ร้อยละ 87.77 จำนวนแบบสอบถาม 123 ฉบับ ผลการวิจัยพบว่า เภสัชกรในสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดส่วนใหญ่เป็นเพศชาย อายุ เฉลี่ย 32.54 ปี สถานภาพสมรสโสด ระดับการศึกษาปริญญาตรี เคยได้รับการอบรมเพิ่มเติม ในรอบปีที่ผ่านมา อายุราชการเฉลี่ย 8.25 ปี ดำรงตำแหน่งเภสัชกร ระยะเวลาในการดำรง ตำแหน่งเฉลี่ย 6.89 ปี เภสัชกรส่วนใหญ่มีความรู้ในระดับปานกลางค่อนข้างต่ำ มีระดับ ปัจจัยจูงใจอยู่ในระดับปานกลาง และมีการดำเนินการควบคุมการขายยาแผนปัจจุบันโดยรวม อยู่ในระดับปานกลาง มีการดำเนินการควบคุมในด้านการตรวจสอบควบคุม การเก็บตัวอย่าง การยึด การอายัด อยู่ในระดับสูง การประกาศผลการตรวจสอบ การดำเนินคดี อยู่ในระดับต่ำ ในการวิเคราะห์หาความสัมพันธ์ระหว่างการดำเนินการควบคุมการขายยาแผนปัจจุบัน กับตัวแปรด้านต่าง ๆ พบว่า เพศ มีความสัมพันธ์กับการดำเนินการควบคุมการขายยาแผน ปัจจุบันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ (p < 0.05) ข้อเสนอแนะจากผลการวิจัย คือ ให้มีการประกาศผลการตรวจสอบเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ที่ไม่ปลอดภัยให้ผู้บริโภคได้ทราบ ให้มีการปรับปรุงแก้ไขกฎหมาย ให้มีการดำเนินการควบคุมและบังคับใช้กฎหมายในด้านการยึด อายัด และการดำเนินคดี มีการประสานงานกันระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและประสานงานกัน ภายในหน่วยงานทั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาค เพื่อให้การดำเนินการควบคุมการขายยามี ประสิทธิภาพทั้งในด้านนโยบายและการปฏิบัติ