การศึกษาวิจัยครั้งนี้ ต้องการศึกษาการปรับตัวทางสังคมของชุมชนย่อยในเมือง ที่เกิดจากการขยายตัวของเมืองหลัก โดยศึกษาถึงรูปแบบ ลักษณะและปัจจัยในการปรับตัว รวมถึงสภาพ ปัญหาอุปสรรค และแนวทางแก้ไข ใช้วิธีการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Approach) เก็บข้อมูลด้วยวิธีการสังเกตแบบมีส่วนร่วม และไม่มี ส่วนร่วม เน้นการศึกษากลุ่มประชากรที่ไม่มีเอกสารสิทธิในที่อยู่อาศัย จำนวน 332 หลังคาเรือน จำนวน 351 ครอบครัว เป็นกลุ่มเป้าหมายในการศึกษา จากการศึกษาพบว่า ผู้อาศัยในชุมชนโดยเฉพาะอย่างยิ่งสตรีมีบทบาท และได้รับ ผลประโยชน์เพิ่มขึ้นในกิจกรรมต่างๆ ทางสังคม ทั้งในด้านการเกื้อกูลครอบครัว การรักษา สิ่งแวดล้อมและสุขภาพ การศึกษานอกระบบ และการจัดตั้งองค์กรต่างๆ ของชุมชน นอกจากนั้นยังมีข้อสังเกตด้วยว่า ปัจจัยสำคัญของการปรับตัวของชุมชน ได้แก่ บทบาทในการ พัฒนาของภาครัฐ และองค์กรพัฒนาเอกชน ประกอบกับทัศนคติยอมรับของสมาชิกชุมชนเอง การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของชาวชุมชน อย่างไรก็ตามการเปลี่ยน แปลงก็ยังผลให้ชุมชนสูญเสียบางประการในด้านประเพณี และความเชื่อทางศาสนาของชุมชน รวมทั้งเกิดปัญหาทางสังคมและเศรษฐกิจบางอย่าง เช่น การพนัน หนี้สิน และการหย่าร้าง เป็นต้น เพราะฉะนั้นจึงสรุปได้ว่า การปรับตัวทางสังคมของชุมชนย่อยในเมืองดังกล่าวนี้ เป็นกระบวนการปรับตัวที่ดำเนินอยู่อย่างต่อเนื่อง โดยได้รับผลจากปัจจัยของชุมชนเอง และปัจจัยภายนอก สภาพที่เกิดขึ้นนั้นควรแก่การพิจารณาทั้งในแง่เพื่อวัตถุประสงค์ทาง วิชาการ และการพัฒนาชุมชนในอนาคต