กิจกรรมการชันสูตรเชื้อวัณโรคทางห้องปฏิบัติการนับเป็นกิจกรรมที่สำคัญเป็น อย่างยิ่งในการค้นหารายป่วยวัณโรคแบบตั้งรับ และติดตามผลการรักษาของแพทย์ รัฐบาล โดยกองวัณโรค กรมควบคุมโรคติดต่อ ได้รับผิดชอบภาระงบประมาณ โดยเฉพาะการตรวจ ทางห้องปฏิบัติการเพื่อตรวจหาเชื้อวัณโรคในหน่วยงานส่วนภูมิภาคคือ ศูนย์วัณโรคเขต, สำนักงานควบคุมโรคติดต่อเขต และโรงพยาบาลชุมชนทั่วประเทศ ดังนั้นจึงสมควรทำการ วิเคราะห์ต้นทุนการชันสูตรเชื้อวัณโรคทางห้องปฏิบัติการจำแนกตามรายกิจกรรมที่ ปฏิบัติจริง เพื่อที่จะสามารถควบคุมงบประมาณและต้นทุนการดำเนินงานให้เป็นไปอย่าง เหมาะสม รวมทั้งสามารถนำผลการศึกษาไปใช้เพื่อวางแผนการจัดสรรงบประมาณในส่วน ภูมิภาคต่อไป การวิเคราะห์ต้นทุนการชันสูตรทางห้องปฏิบัติการเพื่อตรวจหาเชื้อวัณโรค ณ ศูนย์วัณโรคเขต 12 ยะลา ปีงบประมาณ 2540 ในมุมมองของผู้ให้บริการ ได้ทำการ วิเคราะห์หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการให้บริการชันสูตรโรคทางห้องปฏิบัติการ 6 หน่วยงาน และแบ่งกิจกรรมการชันสูตรเชื้อทางห้องปฏิบัติการออกเป็น 7 กิจกรรม ตามที่ได้มีการปฏิบัติจริง ได้เก็บข้อมูลของต้นทุนค่าแรง ค่าวัสดุ และค่าลงทุน และทำการวิเคราะห์ต้นทุนรวมทางตรงของกิจกรรม คำนวณการจัดสรรต้นทุนทางอ้อม โดยใช้การจัดสรรต้นทุนแบบสมการเส้นตรงและเกณฑ์ที่เหมาะสมของความสัมพันธ์ในการ ให้บริการระหว่างกันของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อนำมาคำนวณต้นทุนรวมของกิจกรรม ทำการคำนวณต้นทุนต่อหน่วยของแต่ละกิจกรรมโดยหารต้นทุนรวมด้วยจำนวนครั้งของการ ให้บริการในกิจกรรมนั้นๆ พบว่าต้นทุนต่อครั้งของการตรวจเสมหะโดยวิธี Auramine stain เป็น 211 บาท วิธี Ziehl-Neelsen stain เป็น 438 บาท Sputum culture เป็น 130 บาท การเตรียม Lowenstein-Jensen medium เป็น 20 บาท การตรวจ Fasting blood sugar เป็น 341 บาท การตรวจ Urine sugar เป็น 46 บาท การเตรียมเลือดเพื่อส่งตรวจ Anti-HIV และสารเคมีในเลือดเป็น 55 บาท สัดส่วนของ ต้นทุนค่าแรง ต่อค่าวัสดุ ต่อค่าลงทุนเป็น 6 : 1.5 : 1 ตามลำดับ