ในปัจจุบันมีการเพิ่มอย่างรวดเร็วของขนาดและ สัดส่วนของประชากรวัยสูงอายุ และมีการคาดประมาณอายุ ขัยเฉลี่ยของสตรีสูงกว่าชาย ทำให้สัดส่วนประชากรสตรีวัย สูงอายุมีมากกว่าประชากรชาย การเปลี่ยนแปลงของสตรี จากภาวะเจริญพันธุ์เข้าสู่ภาวะหมดระดู เกิดจากการ ลดลงของฮอร์โมนเอสโทรเจน เนื่องจากรังไข่หยุดทำงาน ซึ่งจะมีผลกระทบต่อปัญหาสุขภาพของสตรีวัยหมดระดู ทั้งใน ระยะสั้นและระยะยาว การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ มีวัตถุประสงค์เพื่อหาอายุเฉลี่ยเมื่อหมดระดูของสตรี ศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับอายุเมื่อหมดระดู ได้แก่ ปัจจัยด้านประชากร ประกอบด้วยอายุที่เริ่มมีระดูครั้งแรก จำนวนการตั้งครรภ์ ปัจจัยด้านพฤติกรรมสุขภาพ ประกอบด้วย ภาวะโภชนาการ การรับประทานยาเม็ดคุมกำเนิด การสูบบุหรี่ ปัจจัยด้านเศรษฐกิจและสังคม ประกอบด้วย การศึกษา อาชีพ รายได้ และศึกษาปัญหาสุขภาพที่เกี่ยวเนื่องจากการหมดระดู ความรู้และการปฏิบัติตนในการดูแลสุขภาพของสตรีวัยหมดระดู ในจังหวัดราชบุรี กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ เป็นสตรีวัยหมดระดูที่มีอายุระหว่าง 45 - 59 ปี จำนวน 384 คน สุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอนมาจาก 24 หมู่บ้าน ของ 12 ตำบลและ 4 อำเภอ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการ สัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วน เบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติวิเคราะห์ t-test ความแปรปรวน ทางเดียว และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ ลักษณะทั่วไปของกลุ่ม ตัวอย่าง พบว่า ร้อยละ 86.7 มีอายุระหว่าง 50 - 59 ปี ร้อยละ 65.4 สถานภาพสมรสคู่ ร้อยละ 91.2 มีอายุที่ เริ่มมีระดูครั้งแรก 14 - 19 ปี ร้อยละ 54.1 มีจำนวนการ ตั้งครรภ์ 3 - 5 ครั้ง ร้อยละ 71.9 มีการศึกษาระดับประถม ศึกษาปีที่ 4 ร้อยละ 60.9 มีอาชีพเกษตรกรรมและรับจ้าง ร้อยละ 74.5 มีรายได้ของครอบครัวระหว่าง 3,000 - 10,000 บาทต่อเดือน ร้อยละ 56.2 มีโภชนาการขณะเริ่ม หมดระดูในระดับปกติ ร้อยละ 40.4 เคยรับประทานยาเม็ด คุมกำเนิด ร้อยละ 8.3 เป็นผู้ที่สูบบุหรี่ ร้อยละ 51.0 มีความรู้เกี่ยวกับการหมดระดูในระดับปานกลาง ร้อยละ 72.9 มีการปฏิบัติตนในการดูแลสุขภาพตนเองในวัยหมดระดู อยู่ในระดับปานกลาง กลุ่มตัวอย่างมีอาการต่าง ๆ ที่เกี่ยวเนื่องจากการ หมดระดู ร้อยละ 97.9 โดยอาการต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นจะส่งผล กระทบต่อปัญหาสุขภาพของสตรีวัยหมดระดู พบว่า ร้อยละ 57.8 ปวดศีรษะ เวียนศีรษะ ร้อยละ 49.5 อ่อนเพลีย ร้อยละ 45.6 ใจสั่นหรือเต้นแรง ร้อยละ 42.4 นอนไม่หลับ ร้อยละ 36.5 เกิดอาการร้อนวูบวาบตามตัวและใบหน้า ส่วนปัญหาสุขภาพ ระยะยาวพบว่าร้อยละ 3.1 เคยเกิดการหักของกระดูกบาง ส่วนของร่างกาย และปัญหาทางเพศสัมพันธ์ พบว่าร้อยละ 71.3 รู้สึกเบื่อและไม่สนใจเรื่องการมีเพศสัมพันธ์ อายุเฉลี่ยเมื่อหมดระดู 48.7 ปี ส่วนเบี่ยงเบน มาตรฐาน 3.6 ปี และพิสัย 58 - 40 ปี การทดสอบความ สัมพันธ์ทางสถิติของปัจจัยต่าง ๆ กับอายุเฉลี่ยเมื่อหมด ระดู โดยใช้สถิติวิเคราะห์ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบ เพียร์สัน พบว่าปัจจัยด้านพฤติกรรมสุขภาพ ได้แก่ ภาวะ โภชนาการมีความสัมพันธ์ทางบวกกับอายุเมื่อหมดระดู อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ <0.001 การสูบบุหรี่ มีความสัมพันธ์ทางลบกับอายุเมื่อหมดระดู อย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติที่ระดับ 0.018 และผลการศึกษาพบว่าความรู้ เกี่ยวกับการหมดระดู มีความสัมพันธ์กับการปฏิบัติตนใน การดูแลสุขภาพตนเองในวัยหมดระดูอย่างมีนัยสำคัญทาง สถิติที่ระดับ <0.001 จากการศึกษาครั้งนี้ สามารถนำมาประยุกต์ใช้เป็น ข้อมูลพื้นฐานสำหรับการศึกษาวิจัยเรื่องที่เกี่ยวข้อง และเป็นข้อมูลสำหรับการวางแผนงานในการดูแลสุขภาพ ของสตรีวัยหมดระดูทั้งในด้านป้องกันและส่งเสริมสุขภาพ เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อสตรีวัยหมดระดู