สตรีที่มีบุตรยาก จะเกิดความทุกข์ ความเครียด มีผล กระทบทั้งด้านร่างกาย จิตใจ และครอบครัว จึงต้องมีการปรับตัว เพื่อให้เกิดดุลยภาพของชีวิต การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา อิทธิพลของปัจจัยบางประการ ได้แก่อายุของสตรี รายได้ของ ครอบครัว กำหนดเวลาการทำงาน ระยะเวลาที่เข้ารับการรักษา และการสนับสนุนทางสังคมที่มีต่อการปรับตัวของสตรีที่มีบุตรยาก กลุ่มตัวอย่างคือสตรีที่มีบุตรยากชนิดปฐมภูมิ ซึ่งมารับบริการที่ คลินิกผู้มีบุตรยาก โรงพยาบาลศิริราช โรงพยาบาลตำรวจ และโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ จำนวน 200 ราย เครื่องมือที่ใช้ ในการวิจัยคือ แบบประเมินการสนับสนุนทางสังคมกับแบบประเมิน การปรับตัว วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์ถดถอยพหุ (Multiple Regression analysis) ผลการศึกษาพบว่ากลุ่มตัวอย่างส่วนมากมีลักษณะทาง เศรษฐกิจ-สังคม ค่อนข้างดี ไม่มีโรคประจำตัว มีประสบการณ์ การตรวจรักษาภาวะมีบุตรยากจากสถานที่อื่นๆ มาแล้ว โดยใช้ วิธีการทั้งทางไสยศาสตร์และวิทยาศาสตร์ จะพบว่ากลุ่มตัวอย่าง ได้รับการสนับสนุนทางสังคมทั้งในภาพรวม และในแต่ละด้าน ค่อนข้างดี และพบว่ากลุ่มตัวอย่างได้รับการสนุบสนุนด้าน ข้อมูลข่าวสาร และด้านเครื่องมือ สิ่งของ น้อยกว่าด้าน อารมณ์-สังคม สำหรับการปรับตัว กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ มีการปรับตัวได้ในระดับปานกลาง ทั้งในภาพรวม และใน แต่ละด้าน มีกลุ่มตัวอย่างเป็นส่วนน้อยที่มีการปรับตัวด้าน ร่างกายได้ไม่ดี และพบว่า ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการปรับตัว ของสตรีที่มีบุตรยาก เรียงลำดับจากมากไปหาน้อย ได้แก่ การสนับสนุนทางสังคม ระยะเวลาที่เข้ารับการรักษา อายุ ของสตรี กำหนดเวลาการทำงาน และรายได้ของครอบครัว โดยร่วมกันทำนายได้ร้อยละ 29 ที่ระดับความมีนัยสำคัญ .001 ผลการวิจัยสรุปได้ว่า การสนับสนุนทางสังคมมีอำนาจ การทำนายสูงสุด รองลงมาคือ ระยะเวลาที่เข้ารับการรักษา ผู้วิจัยมีข้อเสนอแนะว่า ควรส่งเสริมให้สตรีที่มีบุตรยากได้ รับการสนับสนุนทางสังคม และปรับตัวได้มากขึ้นถึงระดับมาก โดยมุ่งเน้นในเรื่องการสนับสนุนด้านข้อมูลข่าวสาร ด้าน เครื่องมือสิ่งของ และการปรับตัวด้านร่างกาย โดยเฉพาะ ในกลุ่มสตรีที่ได้ทำการรักษาการมีบุตรยากเป็นเวลานาน